18. BRICS Zirvesi Yeni Delhi'de Sona Erdi: Yeni Delhi Bildirgesi Yayınlandı

Yeni Delhi — Hindistan başkentinde üç gün süren 18. BRICS Zirvesi, Başbakan Narendra Modi'nin kapanış konuşması ve blokun ortak vizyonunu çizen "Yeni Delhi Bildirgesi"nin kabulüyle sona erdi. Zirve, genişleme sürecinin konsolidasyonu, yerel para birimlerinde ticaretin teşviki ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki (BMGK) reformun gecikemeyeceği mesajlarıyla şekillendi.

Bildirgenin üç ana ayaktaşı: Reform, Güvenlik, Kalkınma

Resmi kaynaklardan edinilen bilgiye göre, 40 sayfalık bildirge "Çok Kutupçu Dünyada Adil Bir Düzen" başlığı altında üç stratejik önceliği işliyor. Birincisi, BMGK'nin genişletilmesi ve Afrika'nın kalıcı temsilciliği ile hindistan, Brezilya, Almanya, Japonya (G4) taleplerinin desteklenmesi. İkinicisi, terörizmle mücadelede "çifte standartlar"ın reddedilmesi ve BM şemsiyesi altındaki kapsamlı bir antiterör sözleşmesinin hızlandırılması. Üçüncüsü ise kalkınma finansmanında Batı merkezli kurumların (IMF, Dünya Bankası) yönetişim reformu ve Yeni Kalkınma Bankası (NDB) sermayesinin artırılması yönündeki kararlılık.

Para birimleri ve BRICS Pay: "Kademeli geçiş" kararı

Ekonomik oturumlarda en yoğun tartışma konusu, dolar bağımlılığını azaltmak için önerilen "BRICS Pay" dijital ödeme platformuydu. Bildirgede, sistemin tam entegrasyonu için bir zaman çizelgesi yerine, üye ülke merkez bankaları arası "kademeli ve gönüllü" bir geçiş süreci benimsendi. Hindistan Merkez Bankası (RBI) ve Çin Halk Bankası (PBOC) teknik alt yapı çalışmalarını koordin edecek. Rusya ve İran, SWIFT alternatifi olarak sistemin operasyonel hale gelmesini 2027 sonuna kadar hedeflediklerini belirtti.

Türkiye için "Ortaklık Ülkesi" mekanizması ve gelecek

Zirveye Katılım Ülkesi (Partner Country) statüsüyle davet edilen Türkiye, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan aracılığıyla blokun genişleme dinamikleri içinde yer almak istediğini vurguladı. Fidan, iki taraflı görüşmelerde Türkiye'nin BRICS tam üyeliği için "yol haritası" talebini tekrar etti. Bildirgenin ek bölümünde yer alan "Ortaklık Ülkeleri Mekanizması", Türkiye, Belarüs, Kazakistan, Ürdün ve Küba gibi ülkelerin zirve süreçlerine danışman statüsünde dahil olmasını sağlıyor; ancak oylama hakkı vermiyor. Ankara kaynakları, bu mekanizmanın "bekleme odası" olmaktan çıkıp kurumsal bir süreç haline getirildiğini, tam üyeliğin ise 2027 Çin zirvesi gündemine taşınabileceğini işaret ediyor.

Gelecek durağın Pekin: 2027'de 19. Zirve

Zirve kapanışında BRICS dönem başkanlığı resmi olarak Çin'e devredildi. Çin Başkanı Xi Jinping, video mesajında 2027'de Pekin'de yapılacak 19. Zirvenin temasının "Sürdürülebilir Güvenlik ve Paylaşımlı Refah" olacağını duyurdu. Modi, kapanışta "BRICS artık bir alternatif değil, küresel yönetimin vazgeçilmez bir aktörü" diyerek blok birliğini vurguladı. Yeni Delhi Bildirgesi'nin tam metni, blokun resmi web sitesi ve Hindistan Dışişleri Bakanlığı kanalları üzerinden yayımlanacak.