2027-2029 OVP Resmi Gazete’de: Kişi Başı Gelir 25 Bin Dolar, Savunma Harcamaları %229 Artacak

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB) tarafından hazırlanan ve Bakanlar Kurulu onayıyla Resmi Gazete’de yayımlanan 2027-2029 Orta Vadeli Programı (OVP), Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yıl için yol haritasını netleştirdi. Program, 2023 sonrası başlatılan "programa dönüş" sürecinin disiplinli bir şekilde devam edeceğini, makroekonomik istikrarın kalıcı hale getirileceğini ve yapısal dönüşümün hızı artırılacağını sinyal veriyor.

Enflasyonla Mücadelenin "Son Aşaması" ve Büyüme Kalitesi

Programın en temel ekseni, enflasyonun hedeflere indirgeme sürecinin tamamlanması ve reel büyümenin kalitesinin artırılması üzerine kuruluyor. SBB kaynaklarından edinilen bilgiye göre; 2024-2026 döneminde yaşanan sert sıkışma politikalarının meyvelerinin alındığı, 2027 yılı itibarıyla enflasyonun tek haneli seviyelere oturduğu bir senaryo kurgulanıyor. Bu çerçevede Merkez Bankası’nın (TCMB) enflasyon hedefleme rejimi, para politikasının katı duruşu ve mali disiplinin üçgeni korunuyor. Program, büyümenin tüketim odaklı değil, yatırım ve ihracat odaklı, verimlilik artışıyla desteklenmiş bir yapıya kavuşturulacağını vurguluyor.

Kişi Başı Gelir 25 Bin Dolar Hedefi: Yapısal Dönüşümün Sonucu

Programın en dikkat çekici nicel hedefi, 2029 yılı sonuna kadar kişi başı milli gelirin 25 bin dolara çıkarıldığı yönündeki vizyondur. Bu hedef, sadece kur avantajıyla değil; yüksek teknolojili üretim, yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve insan sermayesi yatırımlarıyla desteklenecek reel GSYH büyümesiyle gerçekleştirilmesi planlanıyor. Program metninde, orta gelir tuzağından çıkış için "yapısal reformların hızlandırılması" ifadesi yer alıyor; bu kapsamda eğitim-istihdam uyumu, kadın istihdamının artırılması ve kayıt dışı ekonominin küçültülmesi öncelikli politika alanları olarak belirtilmiş.

Savunma Harcamalarında Tarihi Artış: %229

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın önceki açıklamalarında da sinyali verildiği üzere, OVP’nin en çarpıcı kalemlerinden biri savunma harcamaları oldu. Program, 2027-2029 döneminde savunma fonksiyonuna ayrılan kaynakların, önceki programa göre %229 artırılacağını öngörüyor. Bu artış, jeopolitik risklerin arttığı bir ortamda "ulusal güven ve siber güvenlik" altyapısının güçlendirilmesi, yerli ve milli silah sanayii proje hızlandırılması (TF-X, MİLGEM, SIHA/TIHA projeleri) ve NATO misyon yükümlülüklerinin karşılanması için ayrılıyor. Bu kalem, programın mali dengesini test edecek en büyük dinamiklerden biri olarak değerlendiriliyor.

Mali Kural ve Cari Dengenin Sürdürülebilirliği

Program, mali disiplinin sembolü olan "mali kural" çerçevesinin güncellenerek korunduğunu, merkezi yönetim bütçe açığının GSYH oranının hedefli bir seyir izleyeceğini belirtiyor. Cari işlemler dengesinde; enerji ithalatı giderlerinin kontrol altına alındığı, turizm geliri ve hizmetler ihracatının motorluğuyla cari açığın GSYH'nın yönetilebilir bir banda (yaklaşık %1-1.5 civarında) tutulması hedefleniyor. Program, cari dengenin sürdürülebilirliğinin, reel kurun rekabetçiliğini koruyan bir seviyede tutulmasıyla sağlanacağını, sıcak para girişlerine (portfolio yatırımlarına) bağımlılığı azaltacak doğrudan yabancı yatırımların (FDİ) teşvik edileceğini vurguluyor.

Riskler ve Piyasa Beklentileri

Uzmanlar, programın sayısal hedeflerinin (büyüme, enflasyon, bütçe) gerçekleşebilirliğinin, küresel faiz ortamının seyri, jeopolitik gelişmeler (Ukrayna-Rusya, Ortadoğu) ve 2028 yerel seçimleri ile 2029 genel seçimleri öncesindeki siyasi döngüye bağlı olarak test edileceğini kaydediyor. Özellikle savunma harcamalarındaki bu büyüklükteki artışın, bütçe dengesini bozmadan nasıl finanse edileceği (verimlilik artışı mı, borçlanma mı?) piyasa analistlerinin en çok odaklanacağı nokta. Programın güvenilirliği, 2024-2026 döneminde hedeflere saplanmadığı (enflasyonda hedef sapması, büyümede üstün performans) deneyiminin tersine, bu sefer "gerçekçi ve huzurlu" bir tahminleme yapılıp yapılmamasına bağlanıyor.