75 Bin Yıllık Neandertal Kemiklerinde Şiddet İzleri: Tarih Yeniden Yazılıyor

Kuzey Irak'ın Zagros Dağları'ndaki Şanidar Mağarası'nda 1950'li yıllarda keşfedilen ve "Şanidar 3" koduyla arşivlenen Neandertal iskeleti, modern bilim teknikleriyle yeniden incelendi. Duke Üniversitesi antropologları tarafından yapılan analiz, sol alt kaburga kemiklerinde yer alan ince bir yarığın, bir av yarası olmadığını; aksine o dönemde sadece Homo sapiens'in bildiği atılı mızrak teknolojisiyle yapılan bir saldırı sonucu oluştuğunu gösterdi.

Av kazası mı, kasten öldürme mi?

Yıllarca bu yarık, av sırasında boğaya girilen bir hayvanın verisiyle açıklandığı düşünülen bir travma olarak yorumlanıyordu. Ancak son çalışmada, yarığın geometrisi ve derinliği, elden fırlatılan bir mızrağın karakteristik izini taşıdıği tespit edildi. Araştırmacıların öne sürdüğü senaryoya göre; yarayı veren mızrak, yukarıdan aşağı doğru, sağ önden sol arka yönünde bir vuruş açısıyla saplanmış. Bu da saldırganın hedefi önünde durmuş, önden vurmuş olmasını kanıtlıyor.

75 bin yıl önce yaşayan bu erişkin Neandertal erkeği, yaralanma sonrası birkaç hafta hayatta kalmış, enfeksiyon gelişmesiyle ölmüş. Kemiklerde iyileşme izleri bulunmaması, modern tıbbi müdahale olmadan bu tür bir göğüs travmasının ölümcül olduğunu teyit ediyor.

Neandertaller "barbar" mıydı, yoksa kurban mı?

Bu bulgu, Neandertallerin sadece kaba kuvvetle av yapan, sosyal yapısı olmayan topluluklar olmadığını; aksine atılı silah teknolojisini bilen, strateji geliştirebilen ve grubal aralarında şiddetli çatışmalar yaşayabilen karmaşık toplumsal yapılara sahip olduklarını kanıtlıyor. Bilim insanları, bu olayın bir "suikast" mi yoksa iki grup arası bir çatışma mı sonucu gerçekleştiğini kesinleştirmekte zorlanıyor olsa da, yarığın niteliği kasten vurulduğunu güçlü şekilde işaret ediyor.

Şanidar Mağarası, daha önce de Neandertallerin ölülerini gömmekte ve yaralılarını bakımda tuttuğuna dair kanıtlar (Şanidar 1'in körlüğü ve yaşlılığına rağmen yıllarca hayatta kalması) sunmuştu. Yeni keşif ise bu toplulukların içinde barışçıl bir arka planın yanında, modern insana benzeyen bir "karanlık yüz" de taşıdığını ortaya koyuyor.