ABD'de tarihi bir ilk: Fort Hood saldırganı Nidal Hasan'ın idamı canlı yayında

Washington — ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, 2009 yılında Texas'taki Fort Hood askeri üssünde 13 kişiyi öldüren eski Askeri Hekimliği Majörü Nidal Hasan'ın idamının 3 Aralık Salı günü saat 14.00 (ABD Doğu Saati) Indiana eyaletindeki Terre Haute Federal Cezaevi'nde toplatma cephesiyle gerçekleştirileceğini ve bu işlemin kamuoyuna canlı yayılacağını duyurdu. BBC ve Associated Press'in edindiği bilgiye göre, bu karar ABD askeri adalet tarihinde 1961'den beri ilk kez uygulanacak bir idamın, aynı zamanda tarihi olarak ilk kez kamuya canlı yayılacağını işaret ediyor.

13 yıl süren hukuki sürecin sonu

Hasan, Kasım 2009'da yaptığı saldırıda 13 askeri ve sivili öldürmüş, 30'dan fazlasını yaralamıştı. 2013'te bir askeri mahkeme tarafından 13 cinayet ve 32 kasten yaralama suçundan suçlu bulunup ölüm cezasına çarptırılmıştı. Ancak ABD askeri sistemi, ölüm cezalarının onaylanması ve icrası için uzun ve çok katmanlı bir gözden geçirme süreci öngördüğü için, onay süreci yılardır sürüyordu. Savunma Bakanı Lloyd Austin'in bu yıl başlarında idam emrini onaylamasıyla süreç nihai aşamaya girdi.

Toplatma cephesi yöntemi ve canlı yayının tartışmaları

ABD federal sisteminde idam yöntemi genellikle zehirlı enjeksiyondur; ancak askeri mahkemeler toplatma cephesini de bir seçenek olarak tutar. Hasan'ın avukatları, müvekkilinin vücut yetmezliği (saldırı sırasında yaralanarak omurga kırığı geçirmesi) nedeniyle toplatma cephesinin "şiddetli ve alışılmadık bir ceza" teşkil edeceğini savunarak yargıya başvurmuştu, ancak bu girişimler reddedildi.

İdamın canlı yayını kararı ise büyük bir medya ve etik tartışmasını tetikledi. The Verge'in yaptığı sorgulamada YouTube, Twitch, TikTok, Meta (Facebook/Instagram), Rumble ve Kick platformlarından hiçbiri, canlı yayını barındırıp barındırmayacaklarına dair resmi bir bildirimde bulunmadı. Platformların "şiddet ve grafikt içerik" politikaları, tarihi bir kamu belgesi niteliğindeki bu yayını engelleme veya kısıtlama kararı alırken zorluk yaratacak.

Askeri adalet uzmanları: "Önlem oluşturma" mı, "Voyörlük" mü?

Askeri hukuk uzmanları, Savunma Bakanlığı'nın "şeffaflık" ve "halkın görme hakkı" gerekçesiyle canlı yayına izin vermesinin, 1961'de Soner John A. Bennett'in idamından bu yana askeri idam yapılmayan bir sistemde olağandışı bir durum oluşturduğunu vurguluyor. Bazı yorumcular bu kararın terör ve iç tehditlere karşı bir örnlem oluşturma amacı taşıdığını, diğerleri ise idamın bir gösteri unsuru kazanmasının insan onuruna aykırı olabileceğini savunuyor. Terre Haute cezaevi önünde güvenlik tedbirleri artırıldı, protesto ve destek eylemleri için izinler verildi.