ABD'de TPS Statüsü ve Sınır Dışı Riski: Kimler Kapsam Dışı Kalıyor?

Amerika Birleşik Devletleri'nde doğal afetler, savaşlar veya olağanüstü toplumsal olaylar nedeniyle ülkelerine dönemeyen vatandaşlara tanınan Geçici Koruma Statüsü (TPS), göçmenlik hukukunun en kritik mekanizmalarından biri olarak dikkat çekiyor. USCIS (ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri) tarafından yönetilen bu statü, uygun kişilere geçici olarak ABD'de kalma ve yasal çalışma izni sağlarken, son dönemde bazı ülkeler için korumanın sona ermesiyle birlikte sınır dışı riskleri yeniden gündeme geldi.

TPS Nedir ve Hangi Şartlarda Verilir?

TPS, Homeland Security (İç Güvenlik Bakanlığı) Sekreteri tarafından belirlenen ülkelerin vatandaşlarına verilen bir koruma kalkanıdır. Bir ülkenin TPS kapsamına alınması için, o ülkede vatandaşların güvenle geri dönmesini engelleyen ciddi bir durumun (örneğin büyük bir deprem veya iç savaş) mevcut olması gerekir. Bu statüye sahip olan kişiler, belirli sürelerle çalışma izni alabilmekte ve sınır dışı edilmekten geçici olarak korunmaktadır.

Kritik Kararlar: Haiti, Suriye ve Myanmar Örnekleri

Geçici koruma statüsü her zaman kalıcı bir çözüm sunmuyor. Geçmiş dönemlerde ABD Yüksek Mahkemesi ve hükümet yetkilileri, bazı ülkelerin artık TPS şartlarını taşımadığına karar verdi. Özellikle Haiti, Suriye ve Myanmar gibi ülkelerden gelen göçmenler için korumanın sonlandırılmasına yönelik hukuki süreçler, on binlerce insanı belirsizliğe sürüklemiş ve sınır dışı edilme korkusunu tetiklemişti. Bu kararlar, statü sona erdiğinde kişilerin yasal bir boşluğa düşmesiyle sonuçlandı.

2026 Perspektifi: Güncel Durum ve Uzatmalar

2026 yılı itibarıyla TPS koruması Ukrayna, Venezuela, El Salvador ve Afganistan dahil olmak üzere 17'den fazla ülke vatandaşı için geçerliliğini koruyor. Öte yandan, bölgedeki gerilimlerin artmasıyla birlikte Lübnan gibi ülkeler için statülerin otomatik olarak uzatıldığı görülüyor. Örneğin, Lübnan için TPS tanımlamasının 28 Mayıs 2026'dan itibaren 6 ay süreyle otomatik olarak uzatıldığı resmi makamlarca belirtildi.

Çalışma İzinleri ve Yasal Süreçler

• EAD Uzatmaları: USCIS, TPS ile bağlantılı çalışma izinlerinin (EAD) geçerlilik tarihlerini güncelleyerek birçok göçmene Temmuz 2026'ya kadar çalışma yetkisi tanımaya devam ediyor.
• Sınır Dışı Riski: Statüsü sona eren ve alternatif bir yasal statü (yeşil kart veya asilum gibi) elde edemeyen kişiler, göçmenlik mahkemeleri aracılığıyla sınır dışı süreciyle karşı karşıya kalabiliyor.
• Başvuru ve Yenileme: TPS sahiplerinin, ülkelerinin statüsü devam ettiği sürece belirli periyotlarla yenileme başvurularını yapmaları hayati önem taşıyor.