ABD'den UCM'ye Ağır Yaptırımlar: Rubio "Mahkemeyi Darmadağın Edebiliriz" Deddi

Washington — ABD yönetimi, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) karşıtı en sert hamlesini gerçekleştirdi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, dün akşam yapılan açıklamada, Mahkeme'nin ABD vatandaşları ve müttefikleri (özellikle İsrail) hakkında açtığı soruşturmalar ve tutuklama emirleri nedeniyle "yargı alanını aşan bir politik aracı" haline geldiğini savundu.

Rubio, Başkan imzalı bir yürütme kararnamesiyle UCM Başsavcısı Karim Khan ve mahkeme personeline yönelik vizelerin iptal edildiğini, ABD içindeki varlıklarının dondurulduğunu ve bu kişilerin ABD girdilerinin engelleneceğini açıkladı. Bakan, "UCM, meşruiyeti yitirdi. Eğer bu yolu değiştirmezlerse, bu mahkemeyi işlevsiz hale getirmek için gereken her şeyi yapacağız" diye konuştu.

Yaptırımların arka planı: Gazze ve Afganistan dosyaları

Krizi tetikleyen, UCM'nin son aylarda İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant ile Hamas liderleri için tutuklama emri istemesi ile Afganistan'da ABD askerlerinin işlediği suç iddialarına dair soruşturmayı yeniden canlandırması oldu. Washington, Mahkeme'nin 123 üye ülkeyi bağlayan Roma Statüsü'nü imzalamamış olan ABD ve İsrail üzerinde yargı yetkisi olmadığını, bu nedenle herhangi bir işlemin "hukuksuz" olduğunu savunuyor.

ABD Kongresi'de çapraz destek, Avrupa'dan eleştiri

Yaptırım kararı, Kongress'teki her iki partiden de geniş destek buldu. Senat Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Jim Risch, kararı "gerekli ve geç kaldı" olarak tanımlarken, Demokratik Parti'den de Mahkeme'nin "siyasi bir silah" olarak kullanıldığı yönünde sesler yükseldi. Buna karşılık AB Dışişleri Başkanı Josep Borrell, kararın "uluslararası adalet sistemini zayıflattığını" ve AB'nin UCM'yi desteklemeye devam edeceğini belirtti. İnsan hakları örgütleri ise ABD'nin "mazlumiyetten kaçmak için yargıyı cezalandırdığını" kaydetti.

Uzmanlar, 2020'de Trump yönetiminin de UCM Başsavcısı Fatou Bensouda'ya karşı benzer yaptırımlar getirdiğini ancak Biden döneminde bunların kaldırıldığını hatırlatarak, mevcut hamlenin "kalıcı bir yapısal kırılma" riski taşıdığını öne sürüyor.