ABD İran'ın güneyinde harekat yaptı: CENTCOM 'meşru müdafaa' gerekçesiyle operasyonu onayladı

ABD Merkezi Komuta Birliği (CENTCOM), dün gece geç saatlerde İran'ın güney kesiminde bulunan askeri hedeflere karşı hava harekatı düzenlediğini resmi olarak onayladı. Pentagon'un yaptığı yazılı açıklamada, operasyonun "meşru müdafaa" hakkı çerçevesinde gerçekleştirildiği ve bölgedeki ABD personeli ile varlıklarına yönelik "şiddetli ve unmittelbar" tehditleri bertaraf etmek amacıyla yapıldığı belirtildi.

Hedeflenen varlıklar ve operasyon detayları

CENTCOM'un basın bildirisinde hedeflerin spesifik koordinatları paylaşılmamakla birlikte, "İran Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı hava savunma radar sistemleri, yüzeyden havaya füzeleri ve bir insansız hava aracı (İHA) kontrol üssü" ifadeleri kullanıldı. Operasyona, bölgedeki USS Abraham Lincoln strike grubundan kalkan F/A-18E/F Super Hornet savaş uçaklarının ve destek varlıklarının katıldığı, herhangi bir ABD personelinin veya aracının zarar görmediği aktarıldı.

Askeri gözlemciler, vuruşların Hormuz Boğazı'na yakın stratejik derinlikteki Bander Abbas ve Bushehr illeri çevresindeki askeri tesislere odaklandığını, bu alandaki İran'ın havacılık ve deniz gücü komutasının "göz ve kulak" işlevi gören sensör ağını kör etmeyi hedeflediğini değerlendiriyor.

İran'dan henüz resmi tepki gelmedi

Tehran'dan harekat ile ilgili henüz resmi bir onay ya da inkâr gelmedi. İran devlet televizyonu (IRIB), "güneyde patlamalar duyuldu" haberi vermekle birlikte, hasar tespiti yapıldığını ve gerekli cevabin verileceğini belirten kısmi açıklamalara yer verdi. İslah-ı Muhtarlık (IRGC) bağlı kanallar ise "düşmanın cesaretsiz bir saldırısı" terminolojisiyle yanıt vermiş, intikam tehdidinde bulunmaktan ziyade "strateğik sabır" vurgusu yapmıştır.

Diplomatik kaynaklar, İran'ın doğrudan bir karşılık vermeyip, bölgedeki vekil güçler (Yemen'deki Hutiler, Irak'taki milisler, Lübnan'daki Hizbullah) üzerinden asimetrik yanıt arama stratejisini sürdürebileceğini öngörüyor. Bir önceki ay Yemen kıyılarında ABD destructörlerine yönelik füzeli saldırılar bu senaryoyu güçlendiriyor.

Bölge dengeleri ve Hormuz riski

Operasyon, 7 Ekim 2023'ten bu yana bölgede süren düşük şiddetli çatışmaların, doğrudan devlet aktörleri arası askerî mücadeleye evrildiğinin en somut göstergesi olarak okunuyor. Uzmanlar, ABD'nin "müdahale etme eşiğini" yükselttiğini; artık sadece vekil gücelere değil, İran askeri varlıklarına da doğrudan vuruş yapma kararlılığını gösterdiğini kaydediyor.

Petrol fiyatları haber sonrası Asya seansında hafif artış gösterdi. Brent ham petrol varili 85 dolar bandına tırmandı. Analistler, çatışmanın Hormuz Boğazı'ndaki tanker trafiğine yayılması durumunda fiyatlarda 10-15 dolarlık bir risk primi oluşabileceğini hatırlatıyor.