Adana'da limon bahçeleri kökünden kesiliyor: Maliyet satış fiyatını aştı

Türkiye'nin narenciye üssü Adana'da, bu sezon üreticileri başına buyruk bir kriz sardı. Yüreğir, Ceyhan ve Seyhan plainlarında yıllardır verim veren limon ve portakal bahçeleri, traktörlerle kökünden kazılarak tahrip ediliyor. Nedeni basit ve acı bir eşitlik: Gübre, motorin, işçilik ve sulama maliyetlerinin toplamı, bahçeden alınan ürünün satış gelirini aştı.

Adana Ticaret Odası ve Narenciye İhracatçıları Birliği'nden gelen veriler, başına geçen üretim maliyetinin kilo başına 15-18 TL bandına çıktığını, oysa bahçe kapısı fiyatlarının sık sık bu rakamın altına düştüğünü gösteriyor. Bu uçurum, özellikle son üç yılda gümüşlenme ve meyve küçülmesi sorunlarıyla boğuşan üreticileri, "daha fazla zarar etmemek" için ağaçları kesmeye itiyor.

İhracat rakamları artarken üretici kayboluyor

TÜİK verilerine göre Türkiye limon ihracatında dünya birinciliği koruyor ve geçen sezon 2 milyar dolara yakın gelir sağladı. Ancak bu başarı, üretim tabanının erimesi masrafına geliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'na yapılan başvurularda, mevcut desteklerin (dizel, gübre, sigortalı tarım) maliyet artışını karşılamada yetersiz kaldığı, özellikle küçülmüş arazilere sahip aile işletmelerinin ayakta kalmakta zorlandığı belirtiliyor.

Üretici ekipleri, kesilen bahçelerin yerinde buğday, mısır veya pamuk ekiyor; ancak bu geçiş, toprağın yapısı ve su tüketimi nedeniyle her yerde sürdürülebilir değil. Uzmanlar, mevcut fiyat maliyeti dengesinin düzeltilmezse, Adana'nın narenciye haritasının önümüzdeki 5 yılda %20-25 oranında küçüleceğini, bu da ülkenin ihracat potansiyelini doğrudan zedeleyeceğini öngörüyor.