Ağustos'ta çiğ süt maliyeti 28,50 TL: TÜSEDAD'dan USK'ya "şeffaflık" çağrısı

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Ağustos ayı sıcak çiğ süt üretim maliyetini açıkladı. Derneğin 100 başlık işletme modeli üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, litre başına maliyet Temmuz ayının 26,87 TL'sinden %6,1 artarak 28,50 TL'ye çıktı. Ay bazında 1,63 TL'lik artışın temel sebebi, kesif yem fiyatlarındaki yaklaşık %11'lik yükseliş olarak belirtildi.

Yem fiyatları maliyeti itti

TÜSEDAD, ABD-İran gerginliğinin yarattığı Hürmüz Boğazı geçiş sorunları ve Karadeniz'deki nakliye aksaklıklarının yem hammadesi tedarikini zorladığını kaydetti. Mazot fiyatlarındaki artış da gider kalemlerine yansıdı. Reforme inek ve düve kesim fiyatlarında %4,5'lik bir toparlanma olsa bile, bu gelir artışı kesif yem maliyetindeki sıçramayı dengeleyemedi. Koruyucu hekimlik ve sağlık giderleri TÜİK verileriyle güncellendi.

İki kurum, iki farklı rakam

Ulusal Süt Konseyi'nin (USK) Ağustos için hesapladığı maliyet 21,48 TL seviyesinde gerçekleşirken, Konseyin ilan ettiği çiğ süt referans fiyatı 24,30 TL olarak uygulanıyor. TÜSEDAD'ın maliyet tahmini ile USK verileri arasında litre başına yaklaşık 7 TL'lik bir fark var. Dernek, Ekim ayına kadar sabitlenen referans fiyatının bu tabloyla yeniden değerlendirilmesini önerirken, USK'nın maliyet hesaplama yönteminin daha ayrıntılı açıklanmasını talep etti.

Hesaplama yöntemi tartışması

TÜSEDAD, USK'nın maliyet modelinde şu eksiklikleri işaret etti:

• Hesaplamanın "10 baş ve üzeri" işletmeler dayanıklı olması ve tam baş sayısının belirsizliği,
• Günde 20 litre veren sürünün sadece sağmal ineklerinin yem giderlerinin alınması, dişi/erkek buzağıların 4 günde satıldığı varsayımı,
• "Toplam maliyetin %62,1'i yem" ifadesinin ötesindeki "diğer giderler" kaleminin (ölü hayvanlar, sürü yenileme alım maliyeti, reforme gelirleri) ayrıntılı programın paylaşımlmaması,
• Yıl başında %63,35 olan yem payının Mart'tan itibaren %62,10'a düşüşünün, elektrik zammı etkisi mi yoksa yöntem değişikliği mi olduğu konusundaki belirsizlik.

Dernek, sektörü etkileyen maliyet ve tavsiye fiyatı konusunda yetkili kurumun, "diğer giderler" bölümünü de şeffaf kılmasının faydalı olacağını vurguladı.