Anthropic CEO Amodei Senato'ya: "Yapay zeka geliştirme hızı kontrol altına alınmalı, zorunlu denetim şart"

Anthropic Kurucu Ortakları ve CEO'su Dario Amodei, 10 Eylül 2026 tarihinde ABD Senatosu Ticareti, Bilimi ve Ulaşımı Komitesi'ne verdiği tanıklıkta, yapay zeka modellerinin gelişim hızının "güvenlik standartlarını geride bıraktığını" ve bu durumun "kabul edilemez bir risk" yarattığını savundu. Amodei, şirketlerin gönüllü taahhütlerinin yetersiz kaldığını, kapsamlı bir federal denetim çerçevesinin acil gerektiğini vurguladı.

"ASL-3 eşiği kapımızda" uyarısı

Amodei, tanıklığında Anthropic'in "Sorumlu Ölçeklendirme Politikası" (RSP) kapsamında tanımladığı ASL-3 (Otonom Çoğalma ve Silahlaştırma Riski) seviyesinin, mevcut ölçeklendirme yasalarının devam ettiği senaryoda 2026 sonu - 2027 başı aralığında erişilebileceğini bildirdi. Bu seviye, modellerin kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (CBRN) silah tasarımında uzman yardımı sağlayabileceği veya karmaşık siber saldırıları otonom yönetebileceği nokta olarak tanımlanıyor.

"Mevcut gönüllü yaklaşımlar, pazar baskıları altında güvenlik yatırımlarının ertelemesine yol açıyor. Bu dinamik, merkezi bir denetimsizlik boşluğu yaratıyor," diyen Amodei, NIST Yapay Zeka Güvenliği Enstitüsü'nün (AISI) yetkilerinin genişletilerek, belirli bir hesaplama ve yetenek eşiğinin üzerindeki modeller için zorunlu üçüncü taraf denetimi getirilmesini önerdi.

Önerilen çerçeve: Lisanslama ve sorumluluk

Amodei'nin komiteye sunduğu yazılı görüşte üç temel direk yer alıyor: ileri model eğitimi için federal lisanslama rejimi, hasar durumunda geliştirici sorumluluğunu netleştiren hukuki çerçeve, ve yüksek performanslı hesaplama donanımının (GPU/TPU) uluslararası transferlerinde "son kullanıcı" sertifikasyonu zorunluluğu. Bu öneriler, geçen ay Beyaz Sarayı'nın yayınladığı "Yapay Zeka Güvenliği Yönetmeliği" taslağından daha da ileri giderek, sektörün kendi kendini denetleyemeyeceğini varsayıyor.

Sektörden karışık tepkiler

Tanıkktan sonra OpenAI ve Google DeepMind yetkilileri, "inovasyonu engellememek" kaydıyla esnek bir çerçeveyi savunduğu halde, küçük geliştiriciler ve açık kaynak toplulukları (Mistral, EleutherAI vb.) lisanslama gerekliliğinin giriş engeli yaratacağını ve merkeziyetçi bir kontrolün yarattığı riskleri işaret etti. Komite Başkanı Maria Cantwell, "Yıl sonuna kadar tasarı niteliğinde bir meşruiyet çerçevesi ortaya koymayı" hedeflediğini açıkladı.