Arjentin Falkland Adaları'nda faaliyet gösteren 5 petrol şirketine resmen yaptırım ilan etti

Buenos Aires — Arjentin Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Enerji Sekreterliği, 2 Eylül 2026 tarihli ve 35.421 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararla, Falkland (Malvinas) Adaları etrafında Arjantin'in "lisanssız" olarak tanımladığı petrol arama ve üretim faaliyetlerinde bulunan beş uluslararası şirkete yaptırım uygulamasını resmileştirdi.

26.659 sayılı "Malvinas Adaları, Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları ve çevrelerindeki deniz altı alanlarda hidrokarbon keşif ve istihsal faaliyetlerinin yasaklanması" yasasının 7. maddesi dayanağıyla verilen kararla; Rockhopper Exploration, Harbour Energy, Navitas Petroleum, Israel'ın Ratio Energies ve Premier Oil'un (şimdi Harbour Energy bünyesinde) yer aldığı şirketler hedef alındı. Karara göre bu şirketler Arjantin yargı alanında faaliyetlerine devam edemez, yerel bankacılık sistemini kullanamaz, ülke gümrük bölgesine giremez ve Arjantin vatandaşları veya şirketleri bu firmalarla ticari ilişki kuramaz.

Yaptırım mekanizması ve hedeflenen lisanslar

Enerji Sekreterliği'nin "Hidrokarbon Keşif Faaliyetlerine İlişkin Yaptırımlar Rehberi"ne dayanan karar, şirketlerin Falkland Adaları Hükümeti tarafından verilen PL001 (North Falkland Basin), PL003a, PL004, PL005 ve PL032 numaralı lisanslarda yürüttükleri faaliyetleri hedef alıyor. Arjentin hukukuna göre bu lisansların geçerliliği yoktur; bölge Arjantin'in "ulusal kongre ve egemenlik kanunları" kapsamında kalmaktadır.

Yaptırım listesi, 2024 yılında da gündeme gelen ve o dönemde geçici koruma altına alınan şirketlerin büyük kısmını koruyor; ancak bu kez Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yasal sürecin "kesinleştiği" ve şirketlerin Arjantin mahkemelerine itiraz hakkının 15 gün içinde başladığı belirtiliyor.

Londra'dan tepki: "Egemenlik haklarımız değişmedi"

Birleşik Krallık Dış, Kwealth ve Kalkınma Bakanlığı (FCDO), kararın yayımlanmasından wenige saat sonra yaptığı yazılı açıklamada, "Falkland Adaları'nın egemenliği ve çevrelerindeki ekonomik bölgeye ilişkin haklar konusunda durumumuz değişmedi" ifadelerini kullandı. Londra, Arjentin'in 1982 savaşından bu yana sürdürdüğü egemenlik iddiasını reddederek, adalıların 2013 referandumunda "İngiliz kalma" oyunu verdiğini hatırlattı.

Falkland Adaları Hükümeti de Stanley'den yaptığı basın açıklamasında, Arjentin'in yaptırımlarının "uluslararası hukuka aykırı, ticareti engelleyen ve adalıların ekonomik kalkınma haklarını hedef alan bir baskı unsuru" olduğunu savundu. Adalar yönetimi, petrol sektörünün adaların GSYH'sının %60'ından fazlasını oluşturduğunu ve lisanslı faaliyetlerin uluslararası standartlarda denetim altında olduğunu vurguladı.

Milei dönemi stratejisi: Hukuki mücadeleye ağırlık

Javier Milei yönetimi, önceki hükümetlerin "Malvinas Konseyi" kurumu üzerinden yürüttüğü diplomatik ofansiften farklı olarak, hukuki ve mali yaptırım araçlarını öne çıkaran bir strateji izliyor. Dışişleri Bakanı Diana Mondino, son haftalarda BM Kolonisyonla Mücadele Komitesi (C-24) toplantısında ve Mercosur zirvesinde, petrol şirketlerine yönelik yaptırımların "ulusal egemenliğin korunmasında meşru bir araç" olduğunu savunmuştu.

Uzmanlar, bu hamlenin şirketlerin Arjantin'deki varlıklarını (Rockhopper'ın YPF ile ortaklığı gibi) doğrudan hedef almasa da, uluslararası finansman kanallarını ve sigorta maliyetlerini etkileyerek operasyonel riskleri artırdığını kaydediyor. Londra Borsası'nda (AIM) işlem gören Rockhopper ve Harbour Energy hisseleri kararın ilanı ardından seans içi %3-4 aralığında değer kaybetti.

Süreçteki bir sonraki adımlar

Arjetin Enerji Sekreterliği, kararın kopyalarının ilgili şirketlerin kayıtlı adreslerine, Londra Borsası'na ve BM Genel Sekreterliği'ne gönderildiğini bildirdi. Şirketler, 26.659 sayılı yasaya göre itirazlarını Arjantin İdari Mahkemeleri'ne 17 Eylül 2026 tarihine kadar sunmak zorunda. İngiltere ise şirketlere hukuki destek sağlayacağını ve Arjentin'in hareketlerinin "Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi" (UNCLOS) hükümlerine, özellikle de 300. maddeye aykırı olduğunu savunarak uluslararası tahkim gündemine taşıma ihtimalini canlı tutuyor.