Arnavutluk diş turizminde Türkiye modelini hedefliyor: Yıllık 100 milyon euro gelir peşinde

Tiran — Arnavutluk, diş turizminde küresel bir oyuncu olma yolunda atıldığı adımları somutlaştırıyor. Sağlık Turizmi Ajansı verilerine göre 2024 yılında ülkeyi diş tedavisi amacıyla ziyaret eden yabancı hasta sayısı 45 bini bulurken, bu akımın yarattığı doğrudan gelir 68 milyon euro seviyesinde gerçekleşti. Hükümet, 2027 yılı sonuna kadar bu rakamı 100 milyon euro üzerine çıkarmayı ve Türkiye'nin bu sektördeki hakimiyetine alternatif bir "Balkan hub'ı" oluşturmayı hedefliyor.

Fiyat farkı İtalyan ve Alman hastaları çekiyor

Sektörün en güçlü motoru, Batı Avrupa standartlarında tedavinin %60-70 daha uygun maliyetli sunulması. Tiran'ın önde gelen kliniplerinden birinde marka implant ve zirkonyum kron işlemi ortalama 450-600 euro bandında faturalandırılırken, aynı işlemin Milano, München veya Londra'daki maliyeti 1.500-2.500 euro seviyelerini buluyor. Bu fark, özellikle İtalya'dan feribotla sadece 40 dakika mesafedeki Puglia ve Kalabriya bölgelerinden gelen hastalar için "günübirlik tedavi turizmi" modelini yaratıyor.

KDV iadesi ve vize kolaylıkları devreye girdi

Arnavutluk Turizm ve Çevre Bakanlığı, Ocak 2025'ten itibaren yabancı uyruklu hastaların tıbbi faturalardaki KDV'yi (şu an %20) çıkışta iade alabilmesi için "Sağlık Turizmi Pasaportu" uygulamasını başlattı. Buna ek olarak, Schengen vizesi olan veya AB üyesi ülkelerden gelen hastalar için 90 günlük vizesiz giriş süresi, tedavi planına bağlı olarak 180 güne kadar uzatılabiliyor. Kliniğin JCI (Uluslararası Birleşik Komisyon) akreditasyonu şartıyla hastaneye doğrudan vergi muafiyeti de tanınıyor.

Tiran'da faaliyet gösteren 12 büyük klinik, son iki yılda toplam 180 milyon euro yatırımla operasyon tiyatrolarını, 3D tomography ve CAD/CAM laboratuvarlarını yeniledi. Arnavutluk Diş Hekimleri Derneği Başkanı Dr. Arben Çoku, "Standartlar AB direktiflerine tam uygun, tek fark maliyet avantajımız" diyerek, Türkiye'deki "paket turizm" modelinden farklı olarak "sadece tedavi odaklı, şeffaf fiyatlandırma" stratejisini benimsediklerini belirtti.

Altyapı ve dil bariyeri engellerini aşıyor

Sektörün önündeki en büyük engel, Tiran Uluslararası Havalimanı'nın (TIA) yıllık 10 milyon yolcu kapasitesinin doluluktan dolayı yeni terminal inşasının 2026 sonuna kadar bitmemesi. Hükümet, bu boşluğu doldurmak için Vlora ve Kukës havalimanlarını tıbbi turizm charter uçuşlarına açma planı hazırlıyor. Dil sorunu ise kliniğin %80'inin İtalyanca, Almanca ve İngilizce konuşan koordinatör istihdam etmesiyle çözülmeye çalışılıyor.

Ekonomistler, Arnavutluğun Türkiye'nin yılda 1 milyar dolar civarındaki diş turizmi hacminin %10'unu yakalasa bile, GSYH'sı 23 milyar euro olan ülke için kritik bir dış ticaret dengesi unsuru olacağını vurguluyor.