BDDK kredi kartı limitlerinde radikal değişiklik yaptı: 100 bin TL üstü kartlarda yeni hesaplama

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kredi kartı borçlarının rekor seviyelere çıkması ve mevduat toplama hızıyla aradaki açığın büyümesi üzerine harekete geçti. Kurum, geçtiğimiz hafta yayımladığı makro özenli önlemler paketi kapsamında, 100 bin TL üzerindeki kredi kartı limitleri için risk ağırlığını artırarak bankaların bu segmentte çok daha sıkı likidite ve sermaye ayırmasını zorunlu kıldı.

Borçlanma hızını kırarak mevduat koruması

BDDK’nin en son açıkladığı veri setine göre sistemdeki kredi kartı borçları yüzde 70’lerin üzerindeki bir artışla 1,5 trilyon TL’yi aşkın bir seviyeye ulaşırken, TL mevduat büyümesi bu hıza yetişememişti. Bu çatı riski, bankaların kaynak maliyetini artırarak kredi kanallarını daraltmasına neden oluyordu. Yeni düzenleme, bankaların yüksek limitli kartları "risksiz" varsayarak limit atamalarını engellemeyi ve limit-atama yetkisini gelir belgesi ve ödeme geçmişi gibi somut verilerle bağlamayı hedefliyor.

100 bin TL eşiğinin üzerindeki kartlarda ne değişiyor?

Yeni yönetmelik taslağına göre; 100 bin TL’den yüksek limitli kredi kartları artık "döner kredi" risk ağırlığının (genelde %75) çok üzerinde, neredeyse nakit kredisi seviyesinde (%100 ve üzeri) bir risk ağırlığıyla hesaplanacak. Bu durum, bankalar için bu kartların maliyetini ciddi oranda artırıyor. Pratikte bankalar, bu maliyet artışını karşılayamayan müşterilerin limitlerini düşürecek veya yeni yüksek limit atamalarında çok daha seçici davranacak. Mevcut yüksek limitli kart sahipleri için bankaların "geçiş dönemi" uygulaması bekleniyor; ancak bu süreçte limit artışı neredeyse duracak, hatta riskli portföylerde kesinti yaşanabilecek.

Meclis gündemine de taşındı: 50 milyonluk tartışma

Düzenlemenin toplumsal yankısı TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda da gündem oldu. CHP Milletvekili Mahmut Erbildim, bakanlık bütçesi görüşmeleri sırasında belirli bir kamu kurumuna ait 50 milyon TL’lik kredi kartı harcaması dikkatini çekerek, kamu kurumlarında kart kullanımında şeffaflık ve denetim eksikliğini gündeme getirdi. AK Parti Milletvekili Ataser, "Kamu kartları merkezi sistemde takip ediliyor, istisnai bir durum yok" diyerek savundu. Bu tartışma, düzenlemenin sadece bireysel müşterileri değil, kurumsal/kamu kartlarını da kapsayacak geniş bir çerçeve çizildiğinin işareti olarak okundu.

Bankalar ve tüketiciler için yol haritası

Sektör temsilcileri, bankaların yeni risk ağırlıklarını yansıtmak için iç notlama modellerini (scorecard) güncellemeye başladığını belirtiyor. Tüketiciler için mesaj net: Gelir belgesi güncel tutulmalı, minimum ödeme alışkanlığı yerine borç tam ödeme stratejisi izlenmeli. BDDK kaynakları, önlemlerin "sıkıştırma" değil, "sürdürülebilir borçlanma" sağlamak için kalibre edildiğini; piyasa koşulları normalize oldukça risk ağırlıklarının yeniden gözden geçirilebileceğini kaydediyor.