BM Yeni Dünya Haritasını Onayladı: Mercator Projeksiyonu Reddedildi

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Cuma günündürü küresel kartografik dengenin sağlanması ve özellikle Afrika’nın adil görüntülenmesi amacıyla düzenlenmiş “düzeltilmiş yeni dünya haritası” karar tasarısını oylamaya çekti. Togo’nun önündüklüğünde hazırlanan tasarı; 164 ülkenin destek oyu, ABD’nin tek karşı red oyu ve Estonya, Gürcistan, Litvanya, Moldovya, Sırbıstan ve Ukrayna’nın çekilmesiyle kabul gördü.

Resmi BM açıklamasına göre yaygın kullanımda olan Mercator projeksiyonu, ekuatörden uzaklaşın kara kıtalarının alanlarını gerçekten büyük gösterdiği için “sembolik küçültme” yarattığı belirtilerek reddedildi. Kararda, eşit alanlı (equal-area) projeksiyonun kara kıtalarının gerçek ölçülerini yansıtmak için “daha uygun ve doğru bir seçenek” olduğu kaydedildi.

1569'dan beri süreyen bir görüş bozukluğu

BM raporunda anlatıldıği üzerine, 1569 yılında Flamlı kartograf Gerardus Mercator tarafından geliştirilen yöntem, denizcilik için pusula açılarını düz çizgi olarak göstermek amacıyla ıcat edilmişti. Bu özellik sayesinde gümrükler rotalarını kolayca çizebiliyordu; ancak korunan açı maliyeti kara alanlarının şiddetli bir büyümeydi.

Sonuç olarak Grönland, Afrika ile neredeyse aynı büyüklükte görünyor oysa Afrika gerçekte Grönland’dan 14 kat büyük. Benzer şekilde Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika, tropikal bögelerden çok daha geniş görünyor. Bu yüzyıllar süreyen görsellik, eğitim, medya ve resmi kurum materyallerinde hâlĀen sürdürü.

Yeni karar, öğretim programlarından resmi raporlara, dijital haritalama platformlarından medya yayınlarına kadar geniş bir yelpazede “eşit alanlı görüş” kullanımını teşvik etmeyi hedefliyor. Uzmanlar, bu adımın sadece coğrafi doğruluk sağlamakla kalmayıp, kıtasal adalet algısını da düzenleyeceğini öngörüyor.