Brezilya'da 1. Tur Oy Kullanımı Başladı: Lula ve Sağ Muhafazakâr Rakip Zorlu Sınavda

Brezilya'da 4 Ekim Pazar günü, 156 milyonun üzerinde seçmenin katıldığı genel seçimlerde ilk tur oy kullanımı başladı. Cumhurbaşkanı Luiz İnácio Lula da Silva (79), İşçiler Partisi (PT) adaylığıyla yeniden seçim ararken, ana rakibi São Paulo Valisi Tarcísio de Freitas (PL), eski cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'nun siyasi mirasının taşıyıcısı konumundadır.

Kutuplenmenin odağı: Ekonomi, Amazon ve Demokrasi

Seçim kampanyası, Lula döneminde %2,5 civarında büyüme ve enflasyonun hedef aralığına (yaklaşık %4,5) indirilmesi ile Freitas'ın vergi indirimi, özel sektör odaklı büyüme ve "aile değerleri" vurgusu arasında şekillendi. Amazon yağmur ormanlarında tahrip oranlarının Lula yönetiminde %50'ye yakın düştüğü resmi verilerle öne çıkarken, muhalefet çiftçilerin mülkiyet hakları ve madencilik kolaylaştırması talepleriyle karşı çıktı. Ayrıca 8 Ocak 2023 kongre baskını sonrası askeri müdahale riski ve Yüksek Seçim Mahkemesi (TSE) güvenilirliği tartışmaları gündemden düşmedi.

Elektronik urna sistemiyle saatlerde sonuç

Brezilya 1996'dan beri kullanılan tam elektronik oylama sistemine dayanıyor. Sandıklar yerel saatte 17:00'de kapanacak (Brasilia saati UTC-3), ilk resmi veriler 30-45 dakika içinde TSE sistemine akmaya başlayacak. 2022'de Lula %50,90 ile ilk turda kazanamazken bu sefer anketler (Datafolha, Ipec, Quaest) Lula için %44-47, Freitas için %35-38 aralığında bir destek öngörüyor; bu da ikinci turu neredeyse kesinleştiriyor.

Bolsonaro gölgesi ve 26 Ekim senaryosu

2030 yılına kadar yasaklı olan Bolsonaro, kampanya son gününde São Paulo'da yaptığı mitingte "oy kullanın, sistemden şüphe etmeyin" diyerek seçmen mobilizasyonu sağladı. Eğer 4 Ekim'de hiçbir aday geçerli oyların %50'sini geçemezse, 26 Ekim Pazar günü iki lider arasında ikinci tur yapılacak. Kongre (Federal Senat ve Temsilciler Meclisi) ve 27 eyalet valisi seçimleri de aynı gün gerçekleşiyor; Lula'nın yasama destek alanı ikinci tur sonucuna göre şekillenecek.