Diyanet'in seyahat giderleri büyüklere sığmıyor: Bütçe komisyonunda 'yol parası' tartışması alevlendi

Ankara - Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 2024 ve 2025 yılları merkezi bütçe tahsisatında personel giderleri kaleminin altındaki "yol, seyahat ve temsil giderleri" kaleminin, standart memur standartlarının çok üzerinde seyrettiği ve bu durumun Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda ciddi tartışmalara yol açtığı görüldü.

Sayıştay uyardı: Standartların üstünde ödemeler

Sayıştay'ın son onayladığı Diyanet hesaplarında, hac ve umre seferberlikleri ile yurtdışı resmi temaslar kapsamında görevlendirilen personele ödenen günlük ve yol paralarının, 657 sayılı Memurlar Kanunu'na göre hesaplanan standart oranların katları olduğu tespit edildi. Raporda, özellikle hac sezonunda görevli kılavuz, muavin ve sağlık personeli gibi geniş kitlelere ödenen günlüklerin, aynı dönemde göreve giden diğer kamu kurumları personeline göre ciddi farklar içerdiği vurgulandı.

Komisyonda muhalefet: "Halkın vergisi bu yolla mı harcanıyor?"

Plan ve Bütçe Komisyonu'nun 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu tasarısı görüşmelerinde, ana muhalefet partisi CHP milletvekilleri Diyanet bütçesinin "seyahat giderleri" kalemindeki artışı gündeme getirdi. Milletvekilleri, Diyanet başkanlığına atanan kaynakların ibadet hizmetleri ve eğitim faaliyetlerine değil, yönetim kadrolarının yurtdışı gezileri ve hac organizasyonunda görevli geniş personel kitlesine yapılan ödemelere kaydırıldığını savundu. "Diyanet bütçesi yıllar içinde kat büyürken, seyahat giderleri bütçenin neredeyse yarım milyar lira civarında bir payını alıyor" ifadeleri düştü.

Diyanet'ten açıklama: "Özel görev niteliği farklı"

Başkanlık yetkilileri, yapılan ödemelerin hukuki dayanağının 657 sayılı Kanun'un 97. maddesi ve ilgili yönetmelikler olduğunu, hac ve umre hizmetlerinin "özel görev" niteliği taşıdığını, personelin 7/24 görevde olduğu ve bu nedenle standart memur günlüklerinden farklı bir hesaplama yapıldığını kaydetti. Ayrıca yurtdışı temsilciliklerin, Türkiye'nin dini temsilcilik misyonu kapsamında zorunlu bir stratejik yatırım olduğunu vurguladı.

Bütçe rakamları: 2025'te 175 milyar lira hedefi

2025 yılı merkezi bütçe tasarısında Diyanet İşleri Başkanlığı'na 175 milyar TL civarında tahsisat öngörülüyor. Bu rakam, 2024 yılı tahsisatı (yaklaşık 120 milyar TL) karşısında nominalde %45 civarında bir artış gösteriyor. Bütçe şeffaflığı uzmanları, bu artışın büyük kısmının personel giderleri (özellikle seyahat/günlük kalemleri) ve yeni kadro açılımlarına yönelik olduğunu, ibadet yerleri bakım-onarım ve yayın faaliyetleri kalemlerinin geride kaldığını belirtiyor.

Sivil toplum: "Şeffaflık standardı artmalı"

Sivil toplum kuruluşları ve bütçe izleme platformları, Diyanet'in kamusal kaynak kullanımında "istisnai" muamele gördüğünü, seyahat giderlerinin ihale usulüne tabi tutulmadığını ve detaylı malî tabloların kamuya açıklanmadığını eleştiriyor. Uzmanlar, bütçe şeffaflığı yasalarının (5018 sayılı Kanun) getirdiği performans tabanlı bütçeleme prensiplerinin Diyanet'te tam uygulanmadığını, bu durumun denetim mekanizmasını zayıflattığını savunuyor.