Domodedovo Türkmenistan uçuşlarını askıya aldı: Binlerce yolcu ve kargo limboda kaldı

Moskova Domodedovo Havalimanı (DME), Türkmenistan'a sevk edilen ticari uçuşların slot tahsisi ve izin süreçlerini kapsayan "organizasyon tertibini" askıya alma kararı aldı. Karar, 14-15 Ekim 2026 tarihlerinde yayımlanan NOTAM (Havaçılara Bildiri) ve Rosaviatsiya koordinasyonuyla havayollarına iletilen resmi yazılarla yürürlüğe girdi. Bu gelişme, iki ülke arası 1995 tarihli Hava Taşıma Anlaşması çerçevesindeki karşılıklı hakların işleyişine doğrudan müdahale eden, son yıllardaki en kapsamlı operasyonel kesinti olarak değerlendiriliyor.

Resmi süreç: NOTAM ve karşılıklı bildirim

Domodedovo Havalimanı İşletmecisi (JSC "Domodedovo Airport") tarafından yayımlanan NOTAM metninde, Türkmenistan hava alanına ve havalimanlarına (Aşgabat, Türkmenbaşy, Türkmenabat, Mary, Daşoguz) yönelik uçuş planlamalarının, slot koordinasyonunun ve yer hizmetlerinin "geçici olarak durdurulduğu" belirtiliyor. Rosaviatsiya kaynaklarına göre, bu adım tek taraflı bir hava sahası kapatması değil; güvenlik, mali veya idari gerekçelerle "izin sürecinin donatılması" anlamına geliyor. Türkmenistan Sivil Havacılık Yetkili Kurumu Türkmenhowayollary de havayollarına yönelterek, Domodedovo bazlı seferlerin planlamasının askıya alındığını onaylayan bir sirküler dağıttı.

Etkilenen havayolları ve sefer yoğunluğu

Karar doğrudan Türkmenistan Airlines (devlet havayolu), S7 Airlines ve Ural Airlines operasyonlarını hedef alıyor. 2023-2025 verilerine bakıldığında Domodedovo-Aşgabat hattı haftada 7-10 sefer, Türkmenbaşy ve Türkmenabat rotaları ise haftada 2-4 sefer bandında seyrediyordu. Bu hatlar, vizeler serbestisi sayesinde işçi göçü, aile birleştirme ve şarj kargo trafiği için kritik bir koridor oluşturuyordu. Havayolu yetkilileri, planlanmış seferlerin iptal edilmesi yerine "yeni izin verinceye kadar satışın durdurulduğunu" ve biletleşmiş yolcuların yeniden planlanacağını bildirdi.

Yolcu ve kargo trafiğinde kaos riski

Ankara saatiyle 15 Ekim öğlen itibarıyla Domodedovo terminalinde Türkmenistan uçuşları için bekleyen binlerce yolcu (çoğunluğu işçi vizesi/izinli Türkmen vatandaşları) alternatif rotalar arıyor. Şeremetovo (SVO) ve Vnukovo (VKO) havalimanlarında bu rotalarda operasyon yapan Türkmenistan Airlines ve S7'ın boşluk doldurma kapasitesi sınırlı. Kargo tarafında; tekstil, meyve-sebze ve posta gönderilerinin gecikmesi, Orta Asya lojistik zincirlerine darbe vuruyor. Turizm acentaları, hafta sonu dolayısıyla talebin patlayacağını, bilet fiyatlarının alternatif rotalarda (İstanbul, Baku, Dubai transit) %30-50 artış gösterebileceğini öngörüyor.

Arka plandaki olası nedenler: Güvenlik, borç ya da diplomasi?

Resmi makamlar "teknik/idari gerekçeler" ifadesini kullanıyor ancak uzmanlar üç ana senaryoyu işaret ediyor:

• ICAO Güvenlik Denetimi: Türkmenistan'ın son USOAP (Evrensel Güvenlik Denetim Programı) sonucunda "Önemli Güvenlik Endişesi" (SSC) alıp almadığı, Rusya'nın risk değerlendirmesini tetikleyip tetiklemediği.
• Mali Yükümlülükler: Domodedovo'nun navigasyon, yer hizmetleri ve slot ücretleri dolayısıyla Türkmenistan Airlines veya yetkili kurumdan tahsil edemediği borçlar.
• Diplomatik Sinyal: Sınır güvenliği, konsolosluk hizmetleri veya bölgesel ittifaklar (CSTO/Şanghai İşbirliği Örgütü) bağlamında iki ülke arası gerginliğin havacılığa yansıması.

Rosaviatsiya Başkanı ve Türkmenhowayollary Başkanı arasındaki planlanan görüşme, askıya almanın kalıcı mı yoksa geçici bir tedbir mi olacağını belirleyecek. 1995 Anlaşmasının 14. Maddesi (Güvenlik) ve 15. Maddesi (İzinlerin Askıya Alınması) bu sürecin hukuki çerçevesini oluşturuyor.

Önümüzdeki 48 saat kritik

Havalimanı kaynakları, eğer neden "teknik bir uyumsuzluksa" (örneğin radar/ILS arızası, pista bakımı) çözüm 24-48 saat içi gelebileceğini; eğer "mali veya politikse" sürecin haftalar sürebileceğini, havayollarının Şeremetovo/Vnukovo bazlı alternatif programlar hazırladığını aktarıyor. Yolculara, havayolu mobil uygulamalarını ve resmi web sitelerini takip etmeleri, havalimanıya gelmeden önce uçuş durumunu doğrulamaları öneriliyor.