Duplantis 15. kez dünya rekorunu kırdı: 6.27 metre ile tarih yazdı

Armand "Mondo" Duplantis Cuma akşamı Brüksel'deki King Baudouin Stadyumu'nda düzenlenen Wanda Diamond League finalinin sırıkla atlama yarışında 6.27 metreye çıkarak, kendi açık alanı dünya rekorunu (6.26 m) bir santimetre artırdı. Bu performans, 2020'den bu yana World Athletics tarafından onaylanan 15. resmi dünya rekoru oldu. Yarışma saat 20:15'te başlayan finalde Duplantis, 6.00, 6.10 ve 6.20 metreleri ilk denemelerinde geçtikten sonra, 6.27 metre barajını üçüncü girişiminde temiz bir atlama ile aştı.

Brüksel gecesi: Planlı bir zafer yürüyüşü

Duplantis, sezonun son büyük pistinde rakipsiz bir hakimiyet sergiledi. En yakın rakibi, Filipinli EJ Obiena 5.92 metre ile ikinciliği alırken, Duplantis rekor denemelerine geçmeden önce zaferi kesinleştirmişti. 6.27 metre barajı kalktığında stadyumdaki 35 bin seyirci ayakta kalmıştı. İsveçli atlet, koşu hızını 9.8 m/s seviyelerine çıkararak, 5.20 metre uzunluğundaki, 15.5 sertlik derecesindeki (stiffness) yeni nesil karbon direğiyle optimum açılı atlama gerçekleştirdi. Dünya Atletizm Federasyonu (World Athletics) teknik delegeleri, anında resmi onay verdi.

15 rekor, 6 yıl: Bubka'dan farklı bir dominasyon

Sergey Bubka, 1984-1994 arası 35 kez dünya rekoru kırmıştı ancak bu süreç 10 yıla yayılmış, genellikle 1-2 santimetre artışlarla gerçekleşmişti. Duplantis ise 2020 Şubat'ta (6.17 m) başladığı serüvende, hem kapalı hem açık alanda toplam 15 kez rekoru yeniledi. Bu sıklık, modern antrenman bilimleri, biyomekanik optimizasyon ve psikolojik hazırlığın birleşiminin sonucu olarak değerlendiriliyor. Duplantis'in rekorları şu kronolojide izlenebilir:

• 2020 Şubat (Kapalı): 6.17 m (Torun) / 6.18 m (Glasgow)
• 2020 Eylül (Açık): 6.15 m (Roma - eşitlendi, sonra kırıldı)
• 2022 Mart (Kapalı): 6.19 m (Belgrad)
• 2022 Temmuz (Açık): 6.21 m (Öregon - Dünya Şamp.)
• 2023 Şubat (Kapalı): 6.22 m (Clermont-Ferrand)
• 2023 Haziran (Açık): 6.23 m (Oslo)
• 2024 Şubat (Kapalı): 6.24 m (Kırklareli - Avrupa Şamp.)
• 2024 Nisan (Açık): 6.25 m (Suzhou)
• 2024 Ağustos (Açık): 6.26 m (Silesia)
• 2026 Eylül (Açık): 6.27 m (Brüksel)

Teknik evrim: Hız, direk ve "Mondo" faktörü

Baba ve antrenör Greg Duplantis'in gözetiminde gelişen Armand, son iki sezonda koşu mesafesini 16 adımstandartlaştırdı ve son 5 adım hızı (maximum velocity phase) 10 m/s eşiğini geçti. Brüksel'de kullanılan direk, önceki sezonlara göre 0.5 sertlik birimi daha sert (stiffer) idi; bu da atletin daha yüksek bir tutunma noktası (grip) almasına ve daha dikey bir zıplama vektörü yaratmasına olanak tanıdı. Biyomekanik uzmanlar, Duplantis'in "take-off" (ayrılma) anındaki vücut eğiminin ve dirsek ekstansiyonunun, fizyolojik sınırları zorlayan bir verimlilik sergilediğini kaydediyor.

"6.30 bariyeri zihinsel bir sınır değil, zaman meselesi"

Yarış sonrası basın toplantısında Duplantis, "Her rekor kırıldığında bir sonraki hedef netleşiyor. 6.30 metre fizyolojik bir engel değil, sadece henüz tam kuramadığım bir puzzle parçası" dedi. 2024 Paris Olimpiyatları'nda altın madalya ve rekor (6.25 m) ile zirvede oturan 26 yaşındaki atlet, 2027 Budapest Dünya Şampiyonası ve 2028 Los Angeles Olimpiyatları'na odaklandığını belirtti. Sponsor bonusları (Puma, Red Bull vb.) ve Diamond League jackpot ödülü (150.000 USD) ile birlikte bu gece mali olarak da en karlı yarışlarından biri oldu.

Türkiye perspektifi ve genç nesil etkisi

Türkiye'de sırıkla atlama branşı son yıllarda Ersu Şaşma ve Necati Er gibi isimlerle uluslararası arenada varlık gösterse de, Duplantis'in bu tutarlılığı branşın "görünmezliği" sorununa çözüm arayan federasyonlar için bir model oluyor. Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın 2025'te başlattığı "İlköğulden Olimpiyatlara Sırıkla Atlama" projesinin takipçilerinde, Duplantis videoları teknik analiz materyali olarak kullanılıyor.