El-Halbusi, Es-Sadr'ın siyasi girişimini destekledi: Irak'ta yeni kırılma mı?

Bağdat — Irak Parlamento Başkanı Muhammed el-Halbusi, dün akşam yapılan yazılı açıklamada, etkili Şii din adamı ve Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr'ın ülkeyi siyasi tıkanıklıktan kurtarmak amacıyla sunduğu "Milli Kurtuluş Girişimi"ne taraf olduğunu resmi olarak ilan etti. Gelişme, aylardır süren hükümet kurma krizinde ve Şii bloklar (Koordinasyon Çerçevesi) ile Sadr Hareketi arasındaki çekişmede kritik bir kırılma olarak değerlendiriliyor.

Girişimin içeriği: Erken seçim ve anayasa değişikliği

Es-Sadr'ın geçen hafta Necif'de yaptığı çağrıyla gündeme getirdiği girişim; mevcut parlamentonun feshedilmesi, erken genel seçimlerin yapılması, seçim yasasının değiştirilmesi ve bağımsız bir hükümetin kurulmasını öngörüyor. El-Halbusi'nin destek mesajında, "İrak halkının iradesinin sandıkla tazelenmesi, ülkenin istikrarı için tek yoldur" ifadesinin yer alması, Sünni blokların (Taqaddum ve Azm ittifakları) bu sürece formel katkı sağladığını gösteriyor.

Koordinasyon Çerçevesi'den henüz net tepki yok

İran destekli Şii partilerden oluşan Koordinasyon Çerçevesi, girişim ile ilgili henüz resmi bir kararnama yayınlamadı. Ancak çerçeve içinde yer alan Devlet Hukuk Koalisyonu (Nuri el-Maliki) ve Fetih İttifakı (Heşd eş-Şabi politikal kolu) kaynakları, "parlamento feshi anayasal süreci gerektirir, tek taraflı açıklamalarla mümkün değil" şeklinde muhalefet sinyalleri verdi. Bu durum, girişimin meclis onayından geçebilmesi için gereken 329 oyun (parlamentonun üçte iki'si) nasıl sağlanacağı konusunda belirsizlik yaratıyor.

Kürt partileri "arab konsensüsü" bekliyor

Erbil'de Kürdistan Demokrat Partisi (PDK) ve Kürdistan Ulusal Birliği (YNK) yetkilileri, Sünni-Şii (Sadrist) ekseninin oluşturduğu bu yeni ittifakın "Arab içi bir uzlaşı" sağlaması durumunda süreci destekleyebileceklerini, aksine taksim riski doğuracak herhangi bir adımı reddedeceklerini sinyalletti. PDK Genel Sekreteri Fazil Mîrânı, "İrak'ın birlik ve bütünlüğü çerçevesinde, tüm bileşenlerin razılığına dayalı bir çözüm arıyoruz" dedi.

Sadr'ın sokak gücü ve riskler

Mukteda es-Sadr, geçen yıl Ağustos'ta yeşil bölge (Bağdat) önünde ayarlar süren protestolarla parlamentonun feshini zorlamış, ardından de milletvekilliğinden istifa ettirmişti. Bu seferki girişimde de "halkın desteği"ni referans alıyor. Uzmanlar, El-Halbusi'nin desteğinin Sadr'ın parlamenter meşruiyet arayışına güç kattığını, ancak Koordinasyon Çerçevesi'nin askeri ve ekonomik gücünün (Heşd eş-Şabi ve devlet kurumları üzerindeki etkisi) göz ardı edilemeyeceğini vurguluyor. Bir diploat kaynağı, "Bu bir poker masası; El-Halbusi bahsi Sadr'ın masa üzerine yatırdı, ama Çerçeve henüz kartlarını açmadı" diyerek sürecin kırılganlığını özetledi.