El Niño Resmi Olarak Bitti: 2026'da Küresel Isınma Rekorları ve Türkiye'ye Kalan Miras

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) verilerine göre, 2023 baharında başlayıp 2023-2024 kışında zirveye oturan ve "Çok Güçlü" sınıfına giren El Niño olayı, 2024 yazında resmen sona erdi. Eylül 2026 itibarıyla Ekuatoriyal Pasifik'te "Nötr" koşullar hakim iken, iklim modelleri yıl sonuna doğru La Niña gelişim ihtimalini %60-70 bandında tutuyor.

Küresel sıcaklık rekorları El Niño'nun imzasını taşıyor

El Niño'nun etkisiyle 2023 ve 2024, 1850'den beri kaydedilen en sıcak iki yıl tarihe geçti. WMO verilerine göre 2024 yılında küresel ortalama yüzey sıcaklığı, endüstri öncesi seviyelerden 1,55 °C üzerinde seyretti. Bu sıcaklık, Paris Anlaşması'nın 1,5 °C hedefinin geçici olarak aşıldığını gösterse de, uzmanlar tek bir yılın verisinin uzun vadeli hedefin ihlali anlamına gelmediğini, ancak iklim değişiminin hızlandığını işaret ettiğini vurguluyor.

Türkiye'de kuraklık ve aşırı yağışlar aynı anda yaşandı

Milli Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verileri, El Niño döneminde Türkiye'nin karmaşık bir hava haritasıyle karşılaştığını kanıtlıyor. 2023-2024 kışı, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde normalin üstünde sıcaklıklar ve kuraklık seyrettiği zaman, Karadeniz ve Doğu Anadolu'da şiddetli yağmur ve kar yağışları kayıt altına alındı. Özellikle 2024 ilkbaharında gölet su seviyelerindeki düşüş, kentsel su arzında stres yarattı; yaz aylarında ise ani sel baskınları (örneğin Samsun, Ordu, İstanbul Kuzey orman yangınları ve ardından gelen sel felaketleri) infra yapıyı zorladı.

Tarım ve enerjide maliyet hesaplanıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı raporlarına göre El Niño'ya bağlı anomali, buğday, arpa ve mısır gibi stratejik ürünlerde verim dalgalanmalarına yol açtı. 2024 hasat döneminde konya ovası ve Çukurova'da su stresi, sulama maliyetlerini artırırken, haziran-haziran yağışları kalite kaybına neden oldu. Enerji tarafında; kış ayları ılık geçtiği için doğalgaz tüketiminde beklenen zirve gerçekleşmedi, ancak yaz aylarında klima kullanımındaki artış elektrik talebini rekor seviyelere çekti.

Gelecek: La Niña kışın nasıl etkileyecek?

NOAA'nın en son ENSO tanısına göre, 2026 sonbaharı ve kışı La Niña koşulları oluşursa, Türkiye'de tarihi ortalamaların altındaki sıcaklıklar ve iç Anadolu'da kuraklık riski artabilir. Karadeniz kıyısında ise La Niña tipik olarak yağışlı kışlar getirir. Tarım sigortacılığı ve su yönetimi planlaması yapan kurumlar, bu geçiş sürecindeki belirsizliği modellerine dahil etmeye başladı.

Bilim insanları, El Niño'nun bitmesinin küresel ısınmayı durdurmayacağını, sadece doğsal bir salınım fazının kapandığını, arka plandaki insansal ısınmanın trendinin devam ettiğini tekrarlıyor. 2026 ve sonrası için strateji; sadece ENSO tahminine değil, iklim uyumlu altyapıya ve erken uyarı sistemlerine dayalı olmalı.