Emile Ratelband: Yaşını 20 Yıl Küçültmek İçin Mahkemeye Giden Hollandalı Guru Neden Reddedildi?

Hollanda'nın ünlü motivasyon konuşmacısı ve girişimcisi Emile Ratelband (69), 2018 yılında Arnhem Mahkemesi'ne başvurarak resmi kimlik belgelerindeki doğum tarihinin 11 Mart 1949'dan 11 Mart 1969'a değiştirilmesini istemişti. Ratelband, "biyolojik yaşı 49, kronolojik yaşı 69" iddiasıyla, yaşının ona iş bulmada ve Tinder gibi tanışma uygulamalarında ayrımcılık yaptığını savunmuştu.

Mahkeme: Yaş, hak ve sorumlulukların kaynağıdır

Arnhem Mahkemesi, Aralık 2018'de verdiği kararda Ratelband'ın talebini reddetti. Mahkeme, yaşın sadece bir sayı olmadığını, hukuki haklar ve sorumlulukların (emeklilik, oy hakkı, sürücü belgesi sınıfları, zorunlu eğitim vb.) kronolojik yıla dayandığını belirtti. "Doğum tarihinin değiştirilmesi, 20 yıl boyunca yasal olarak var olmamış olma anlamına gelir; bu da aile hukuku, miras hukuku ve kamu kayıtları açısından çözümsüz sorunlar yaratır" gerekçesiyle karar gerekçelendirildi.

"Yaşçılığa karşı mücadele" mi, yoksa bir PR hamlesi mi?

Ratelband, dava sürecinde "Cinsiyet değiştirilebiliyorsa, neden yaş değiştirilemesin?" argümanını öne sürerek, bu kavram için "trans-yaşlılık" (trans-ageism) terimini gündeme getirmişti. Bu iddia, uluslararası medyada yaşçılık (ageism) tartışmalarını yeniden alevlendirmiş, biyolojik yaş ile kronolojik yaş ayrımının hukuki sınırlarının sorgulanmasına neden olmuştu. Ancak yargıçlar, cinsiyet kimliği ile doğum tarihi arasındaki temel farkı vurgulayarak, doğum tarihinin bir "sosyal yapı" değil, objektif bir tarihsel gerçek olduğunu kaydetti.

Medya figüründen 'yaş değiştirme' simgesine

1990'larda "Pim Fortuyn Listesi"nden milletvekili adayı olan, daha sonra kendi eğitim şirketini kuran ve "Ratelband Methode" ile Hollanda'da tanınan Ratelband, bu dava ile global bir gündem yarattı. Dava reddedildikten sonra da "Mükemmel bir insanım, yaşım sadece bir detay" diyerek medya karşısında duruşunu sürdürdü. Olay, yaş ayrımcılığı, biyoteknoloji ile ömrün uzatılması ve kimlik hakları üzerine akademik ve yasal literatürde hâlâ atıf yapılan bir olgu örneği olarak kalmaya devam ediyor.