Fransa'da AAH: 2026 Yeniden Değerlemesi, Eş Geliri Kaldırma ve Haklar Rehberi

Fransa'da yetişkin engellilere yönelik birincil sosyal güvenlik ödeneği olan AAH (Allocation aux Adultes Handicapés), 2026 Nisan ayı itibarıyla yapılan enflasyon endekslemesiyle tutarı yeniden güncellendi. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre ödenek, tüketici fiyatları endeksine endeksli olarak artırıldı; bu sayede alıcıların satın alma gücü korunmayı hedeflendi. Nisan 2024'te aylık 1.016,05 Euro seviyesinde olan temel tutar, 2026 yeniden değerlemesiyle yine resmi kanallar üzerinden ilan edilen oranda revize edildi.

Eş Geliri Artık Engellemiyor: Déconjugalisation Devrimi

AAH sistemindeki en köklenesik değişim, 2022 yılında kabul edilen ve Ekim 2023'ten itibaren tamamen yürürlüğe giren "déconjugalisation" (eş geliri çıkarma) reformudur. Bu reformdan önce, evli veya ortak yaşamda olan bireylerin AAH hakki, eşlerinin geliri dikkate alınarak hesaplanıyor ve genellikle kesiliyor veya azaltılıyordu. Yeni düzenlemeyle;

• AAH hesaplanmasında eşin veya ortak'ın geliri artık aranmıyor.
• Sadece başvurunun kendisine ait kişisel gelirleri (maalesef kira geliri, sermaye getirisi vb. dahil) dikkate alınıyor.
• Bu durum, binlerce engelli vatandaşın —özellikle kadınların— ekonomik bağımsızlığını artırdı ve "yoksulluk tuzağı" olarak tanımlanan durumu kırdı.

CAF (Caisse d'Allocations Familiales) ve MSA (Mutualité Sociale Agricole) verilerine göre reformun uygulandıktan sonraki ilk tam yılında, hak kazanamamış veya ödeneği kesilmiş binlerce dosya revize edildi ve ödemeler yeniden başlatıldı.

2026'da Kimler Yararlanabilir? Kriterler Netleşti

AAH'den faydalanmak için 2026 yılında da temel üç kriterin aynı anda sağlanması zorunlu tutuluyor:

• Engellilik Oranı: En az %80 (veya %50-%79 arası ise "kısıtlı erişim" şartıyla, yani engelliğin iş bulmaya ciddi engel oluşturması durumunda).
• Yaş: En az 20 yaşında olmak (veya 16 yaşında olup aile yükümlülüğünden ayrılmış sayılmak).
• İkamet: Fransa'da sürekli ve düzenli olarak ikamet etmek (yabancılar için geçerli başlık/izin şartı aranır).

Gelir testi ise sadece başvuru sahibine ait N-2 yılı gelirleri (2026 için 2024 gelirleri) esas alınarak yapılıyor. Eş gelisi formülden çıkarıldığı için, çalışan bir eşe sahip engelliler artık rahatlıkla tam tutarı alabiliyor.

Çalışan Alıcılar İçin "Kümülatif" Hak ve Çalışma Teşviki

AAH, belirli sınırlar içinde çalışma geliriyle birleştirilebiliyor. 2026 düzenlemesiyle, alıcı bir işe girdiğinde ilk 6 ay boyunca AAH tam tutarı ile maaş birden alınıyor. 6 ayın ardından AAH, kazanılan gelire göre kademeli olarak azaltılıyor; ancak toplam gelir (Maaş + Kalan AAH) her zaman sadece maaş almaya kıyasla daha yüksek olacak şekilde hesaplanıyor. Bu "kümülatif" mekanizma, engellilerin iş gücüne katılımını teşvik ediyor.

Başvuru Süreci: MDPH Kararı, CAF/MSA Ödemesi

Süreç, departman düzeyindeki MDPH (Maison Départementale des Personnes Handicapées) kurumuna yapılan dosya başvurusu ile başlıyor. MDPH tıp komisyonu engellilik oranını ve süresini belirliyor. Olumlu karar ("droit à l'AAH") verildikten sonra, dosya otomatik olarak ikamet adresine göre CAF (genel rejim) veya MSA (tarım rejimi) yönlendiriliyor. Ödemeler, hakkın doğduğu ayın takibinden itibaren (genellikle ayın 5'i) banka hesaplarına yatırılıyor.

Sıkça Karşılaşılan Sorunlar ve Yollar

Uzmanlar, dosyaların reddedilmesinin en yaygın nedeninin "engellilik oranı %80'in altına düşmesi" veya "sürekli ikamet kanıtı eksikliği" olduğunu vurguluyor. Red durumunda MDPH'ye 2 ay içinde itiraz (RAPO) yolu açıktır. Ayrıca, yurtdışından gelen vatandaşlar için "sürekli ikamet" kanıtı (kira sözleşmesi, fatura, vergi bildirimi) kritik öneme sahip.