Fransa'da Gazze belgeseli iptaline tepki: 'Sansür' iddialarıyla sokaklara döküldüler

Paris — Fransa 5 televizyon kanalının, Gazze'deki İsrail operasyonlarını "soykırım" olarak nitelendiren belgeselin yayınlanmasından tek taraflı vazgeçmesi, Cuma günü Paris'in République Meydanı'nda binlerce insanın katıldığı bir protestoya dönüştü. Demonstranlar, kanalin baskılara dayanamayıp içeriği çekmesi durumunda "medya sansürü"nden söz ederek, kamuoyu aydınlatma görevinin ihlal edildiğini savundu.

Kriz, hafta başında kanal yönetiminin "hukuki riskler" ve "yayın standartları" gerekçesiyle planlanan yayını iptal ettiğini açıklamasıyla patlak verdi. Belgesel, Gazze'de ölen binlerce sivilin kimliklerini, ölüm nedenlerini ve uluslararası hukukçuların "soykırım" tanımına uygunluğunu inceleyen bir araştırma üretiydi. Yapım ekibi, belgeselin tamamen kanıta dayandığını, herhangi bir tarafı öne çıkarmadığını belirtti.

Sokakta ne oldu?

Cuma akşamı saat 19:00 civarında başlayan eylemde, sendikal örgütler, gazeteci dernekleri, Filistin dayanışma kolektifleri ve sol parti temsilcileri yer aldı. Protestocular "Gazze susmaz, biz de susmayız", "Gazetecilik suç değil" ve "Macron yönetimi medyaya müdahale ediyor" yazılı plakatlar taşıyordu. Polis, eylemin genel olarak sakin geçtiğini, herhangi bir gözaltı veya şiddet olayının kaydedilmediğini bildirdi.

Fransa Gazeteciler Sendikası (SNJ) başkanı, meydanda yaptığı konuşmada: "Bir kamu kanalı, siyasi baskıya boyun eğerek bir soruşturma belgeselini çekerse, bu sadece bir programın iptali değil, tüm meslek grubumuz için bir uyarıdır" dedi. Sendika, konuyla ilgili olarak kanal yönetimine ve CSA (Görsel ve İşitsel Üst Konsey) resmi bir soruşturma başlatma talebinde bulunduğunu açıkladı.

Arka planda ne var?

Belgeselin iptali, Fransa'da son aylarda medya sahipliği yapısındaki değişiklikler ve hükümetin yayılara yönelik giderek artan müdahaleleri bağlamında değerlendiriliyor. 2024'ten bu yana Vincent Bolloré grubunun CNews ve Europe 1 gibi kanallardaki etkisi, kamu yayıncılığı kurumlarında da yönetim atamaları üzerinden hissediliyor. Eleştirmenler, bu sürecin "editöriyel bağımsızlığın erimesine" yol açtığını öne sürüyor.

Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Fransa basın özgürlüğüne bağlıdır, editöriyel kararlar kanallara aittir" ifadesi yer alırken, المعارضة partilerden La France Insoumise (LFI) ve Yeşiller, bakanlığın "suskunluğunu" eleştirdi. Avrupa Parlamentosu'nda da konu gündeme getirilecek.

Uluslararası tepkiler

Gazze'den gelen filistinli gazeteciler, belgeselin iptalinin "İsrail'in impünitesini pekiştiren bir adım" olduğunu belirtti. Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Fransa yetkililerinden bağımsız bir denetim talebinde bulundu. İnsan Hakları İzleme örgütleri ise, belgeselin içeriğinin kamuoyu ile paylaşılmaması durumunda, kanıtların kayıp gitme riskine dikkat çekti.

Fransa 5 yönetimi, henüz belgeselin alternatif bir platformda veya tarihte yayınlanıp yayınlanmayacağı konusunda net bir takvim vermedi. Yapım şirketi ise, telif hakları elinde kaldığını ve "her platformda yasal yollarla yayınlama hakkını saklı tuttuğunu" bildirdi.