Fransa'da Kamu Çalışanları Grevi: Maç Gücü ve Personel Alımı Talepleriyle Geniş Eylem

Fransa'da kamusal işlevdeki beş büyük sendika konfederasyonu (CGT, FO, CFDT, UNSA, FSU ve Solidaires), bugün ülkede genel bir greve ve gösteri eylemi çağrısı yaptı. Eylemlerin odak noktası, Ekim ayında Meclis'e sunulacak 2027 Bütçe Yasası Tasarısı'nı (PLF) etkilemek ve enflasyonun yıkımı karşısında reel maaş kaybını durdurmak. Sendikalar, kamu personelinin satın alma gücünün son yıllarda ciddi oranda eridiğini, bu tabloyu tersine çevirmek için endeksli zam ve boş kalan kadroların doldurulmasını şart koşuyor.

Neden Şimdi? Bütçe Takvimi ve Sendika Stratejisi

Eylem tarihi rastlantısal değil. Hükümet, 2027 yılına kadar uzanan çok yıllık mali programlama belgesini ve 2027 Bütçe Yasasını hazırlama aşamasındaydı. Sendikalar, "Mali çerçeve çizilmeden önce masaya oturun" mesajı vererek, bütçe tahsisatlarının personel giderleri ve zam kotaları için genişletilmesini istiyor. CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, dün basın toplantısında "Kamu hizmetleri çöküş eşiğinde, personel eksikliği kronikleşti; bütçe bu aciliyeti yansıtmak zorunda" ifadelerini kullandı. Hükümet tarafında Kamu İşlev ve Dönüşüm Bakanı, geçen haftaki basın açıklamasında "Diyalog kapıları açık, ancak Avrupa Birliği'nin yeni mali kuralları çerçevesinde harcamalarımızın sürdürülebilirliğini gözetmek zorundayız" diyerek, geniş zam marjının sınırlı olduğunu sinyallemişti.

En Çok Etkilenen Sektörler: Okullar ve Hastaneler Ön Planda

Grevin etkisi alanlara göre farklılık gösterse de, Millî Eğitim ve Sağlık sektörlerinde katılım oranları öne çıkıyor. Millî Eğitim Bakanlığı verilerine göre bugün sabah saatlerinde ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin yaklaşık %30-35'i grevde olduğu, bu nedenle binlerce sınıfın açılmadığı veya minimum hizmet kapsamında çalıştığı bildirildi. Bazı veliler dernekleri, önceden haber verilmediği için bakım sorunu yaşadıklarını belirtti. Sağlık tarafında ise hastane personeli sendikaları, acil servislerin ve reanimasyon birimlerinin minimum personelle çalıştığını, planlı ameliyat ve poliklinik randevularının ertelendiğini duyurdu. Ulaşımda SNCF ve RATP personelinin bir kısmı greve katılırken, yüksek hızlı tren (TGV) seferlerinin %70-80'i, banliyö trenlerinin (RER/Transilien) ise %50-60'ı gerçekleştirildiği rapor edildi.

Taleplerin Çekirdeği: Endeksasyon ve Kadro

Sendikaların ortak platformunda iki ana madde hâkim: Maaşların enflasyona endekslenmesi ve personel alımı. 2023-2024 döneminde uygulanan genel maaş artışları (yaklaşık %3.5-%4 civarı), aynı dönemdeki birikimli enflasyonun (yaklaşık %10-12 bandında) çok altında kaldığı için reel kazanç kaybı oluştu. Sendikalar, bu açığın kapanmasını ve gelecekteki dönemlerde otomatik endeksasyon mekanizmasının getirilmesini istiyor. İkinci madde ise "yıllardır gecikmiş" ifade edilen personel alımları. Özellikle eğitimde (öğretmen yetiştirme okulları kapanması sonrası) ve hastanelerde (bakım personeli eksikliği) boş kadroların sayısının yüz binleri bulduğu iddia ediliyor. Hükümet, 2027'ye kadar 10 bin ek personel vaadi vermiş olsa da, sendikalar bu rakamın "damlaya damlaya" olduğunu, yapısal açığı kapatmayacağını savunuyor.

Siyasi Riskler ve Gelecek Hafta

Bu eylem, 2027başkanlık seçimlerinin gölgesinde de okunuyor. Sol blok (NFP), sendikaların taleplerini Meclis'te tekliflere dönüştürmeyi taahhüt ederken, iktidar partileri (Renaissance ve müttefikleri) "sorumluluk" ve "reform" diliyle karşı çıkıyor. Uzmanlar, eğer hükümet önümüzdeki hafta başlayacak bütçe görüşmelerinde sendikalara somut bir jester (örneğin 2025 Ocak'tan itibaren geçerli bir zam primi veya kadro taahhüdü) yapmazsa, eylemlerin Ekim ayı boyunca periyodik grevler ve sektörel paralizlerle şiddetlenme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor. Bugün akşam sendika temsilcileri ve Bakanlık yetkilileri arasında ilk teknik görüşme gerçekleşecek; masanın sonucu, hafta sonu eylem planlamasını belirleyecek.