Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda'dan ortak çağrı: 'Westminster devri bitti, anayasa değişmeli'
Üç özerk yönetim lideri, Londra'nın merkeziyetçiliğini bitirme çağrısıyla Birleşik Krallık'ın anayasal yapısının kökten sorgulandığını ve yeni bir federal yapıya geçişin gündeme geldiğini açıkladı.
Edinburgh'da yapılan Uluslar ve Bölgeler Konseyi toplantısının ardından Galler Başbakanı Eluned Morgan, İskoçya İlk Bakanı John Swinney ve Kuzey İrlanda Birleşik Başbakanları Michelle O'Neill ile Emma Little-Pengelly imzaladığı ortak bildiride, Londra merkezli "Westminster modelinin" artık sürdürülebilir olmadığını kaydetti.
Liderler, merkezi hükümetin özerk parlamentoların yetki alanlarına tek taraflı müdahalelerine (Internal Market Act referansıyla) ve bütçe tahsisatındaki şeffaflık eksikliğine dikkat çekerek, "İttifak, dört eşit üyenin razı rızaya dayanan bir anayasal sözleşme üzerine yeniden inşa edilmelidir" ifadesini kullandı. Bu terminoloji, İskoçya'da bağımsızlık referandumu talebi, Galler'de Senedd'in yetki genişletilmesi ve Kuzey İrlanda'da Good Friday Anlaşması'nın tam uygulanması pencerelerini tek bir çatı altında topluyor.
Starmer hükümeti: "İşbirliği evet, federalizm hayır"
Downing Street'den yapılan ilk değerlendirmede Başbakan Keir Starmer'ın "reset" (sıfırlama) terminolojisiyle özerk yönetimlerle ilişkileri onarma çabası içinde olduğu, ancak birleşimin yapısını federal bir yasa ile değiştirecek bir adım atmak istemediği belirtildi. Hükümet kaynakları, "mevcut devolution çerçevesi içinde işbirliğini derinleştirmeyi" tercih ettiklerini, anayasal bir kırılmanın birleşimin istikrarını riske atacağını savundu.
Uzmanlar, üç özerk liderin tarihi ortaklığının, İngiltere'de de yerel yönetim reformları ve "İngiltere Parlamentosu" tartışmalarını tetikleyerek Birleşik Krallık'ın "asimetrik federalizm" veya konförderasyona doğru zorlanabileceğini öngörüyor. Konseyin bir sonraki toplantısı Kasım'da Cardiff'da yapılacak.
HaberGo Editor ve Muhabır ekibi