Gatorade'den 122 bin kasa geri çağırma: Etiketsiz boy maddesi riski

PepsiCo, ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) koordinasyonunda, Gatorade Thirst Quencher Meyve Punch aromalı 12 oz (355 ml) şişe ambalajlı 122.000 adeden fazla kasayı piyasadan geri çekti. Geri çağırma sebebi, ürün etiketinde yer almayan ve hassas kişilerde alerjik reaksiyon riski taşıyan Sarı 5 (Tartrazin) ve Sarı 6 (Sunset Yellow) sentetik boy maddelerinin içeriğe bulaşmasıdır.

Hangi ürünler ve partiler etkileniyor?

Geri çağırma kapsamına giren ürünler, Mayıs 2025 son kullanma tarihine kadar uzanan belirli parti numaralarına sahip. FDA'nin "Sınıf II" risk sınıflandırması yaptığı bu çağrıda, ürünün geçici veya tıbbi müdahale gerektirebilecek zararlar vermesi olasılığı "uzak" olsa da, boy maddesi hassasiyeti olan bireylerde ciddi reaksiyonlar oluşabileceği vurgulanıyor. Tüketiciler, elindeki şişelerin alt kısmındaki parti kodunu ve son kullanma tarihini firma web sitesinden kontrol etmesi öneriliyor.

Sarı 5 ve Sarı 6 neden kritiktir?

ABD'de gıdalara katılması serbest olan bu iki azo boy maddesi, Avrupa Birliği'de (Türkiye dahil) "Çocuklarda aktivite ve dikkat üzerinde olumsuz etkisi olabilir" uyarı etiketi zorunluluğu getirilir. FDA, bu maddelerin nispeten az bir kitlede (aşırı duyarlı astımlılarda ve asetilsalisilik asidi intoleransında olanlarda) pırıltı, şırınga ve astım benzeri semptomlar tetikleyebildiğini kabul eder. PepsiCo, sorunun bir tedarikçi hatasından kaynaklı geçici bir etiketleme kusuru olduğunu, formülasyonda değişiklik olmadığını belirtti.

Tüketicinin yapması gerekenler

Etkilenen partiye ait ürünü tüketen ve herhangi bir rahatsızlık hissetmeyen bireyler için anında bir tehlike yok denilsede, hassasiyeti bilinen veya şüphe duyan tüketiciler ürünü tüketmemeli, satın alındığı mağazaya iade ederek tam para iadesi talep etmelidir. PepsiCo, tüketiciler için 1-800-432-2653 numaralı danışma hattını ve online iade portalını devreye soktu.

Türkiye perspektifi: İthalat kontrolü ve etiketleme

Bu ürünlerin resmi dağıtımı Türkiye'de PepsiCo Türkiye aracılığıyla yapılsa da, formülasyon ve etiketleme yerel mevzuata (Türk Gıda Kodeksi) uygun olarak gerçekleştirilir. Ancak serbest piyasa ve online alışveriş kanallarıyla ülkeye giren "ithal/ithalci" etiketli paralel import ürünlerde, parti takibi ve geri çağırma bildirimlerinin tüketiciye zamanında ulaşması zorluk yaratabiliyor. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı denetim ekipleri, FDA uyarısı sonrası ilgili parti numaralarının sınır kapılarında ve depolarda taranmasına yönelik uyarıyı yaygınlaştırdı.