Gaziantep'li Sanayici Ahmet Özkan'ın 25 Milyon Dolarlık Buğday Yükü İskenderun'da Sorgulama Altında

Gaziantep'in önde gelen un sanayicilerinden Ahmet Özkan'a ait ve Litvanya'dan getirilen 60 bin tonluk buğday sevkiyatı, İskenderun Limanı'nda girişine engel oldu. 25 milyon dolarlık maliyetiyle ülkenin en büyük tek seferlik buğday ithallerinden biri olarak kaydedilen yük, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün talimatıyla "sağlık riski analizi" kapsamına alındı. Resmi yazışmalara göre geminin boşaltma işlemleri, laboratuvar sonuçları netleşene kadar askıya alındı.

Suriye rotası ve köken şüphesi gündemde

Sorun, sadece fitosaniter riskle sınırlı kalmıyor. İstihbarat ve gümrük kaynaklarının aktardığına göre, geminin sevk irsaliyesinde liman olarak İskenderun belirtilirken, yükün nihai varış noktasının Suriye'nin Latakia limanı olduğu iddiası gündeme geldi. Bakanlık ekipleri, buğdayın aslen Rusya kökenli olup Litvanya'da "beyazlaştırılarak" (köken belgesi değiştirilerek) Türkiye'ye getirilip, oradan Suriye'ye sevk edilme ihtimalini de sorguluyor. Bu durum, hem Rusya yaptırımları çerçevesinde ticari riskler hem de Suriye'ye giden gıda yardımlarının ticari kâr aracına dönüştürülmesi suçlamaları anlamına geliyor.

İskenderun Gümrük ve Ticaret Bakanlığı müşavirleri ile Tarım İl Müdürlüğü ekipleri, gemideki numuneleri alarak Ankara Merkez Laboratuvarına gönderdi. Aranan kriterler arasında insan ve hayvan sağlığı için tehlikeli olan ergot (sürgün) mantarı ve pesit kalıntıları yer alıyor. Eğer analizlerde meşru sınır değerlerin üzerinde toksin tespit edilirse, yükün Türkiye'ye girişi yasaklanacak ve iade veya imha kararı alınacak. Sanayici Özkan grubu ise yükünün tamamen yasal belgelerle, AB standartlarında bir ülkeden (Litvanya) alındığını, Suriye iddialarının ise rekabetçiler tarafından örgütlü bir kast olduğunu savunan bir basın açıklaması yapmayı planlıyor.

Liman kaynakları, geminin her bekleme günü için 15-20 bin dolar civarında demurraj (gecikme cezası) maliyeti doğurduğunu belirtiyor. Eğer süreç 10-15 günde çözülmezse, gemi kaptanı yükü boşaltmadan limanı terk edebilir; bu da ithalatçının mali kayıplarını katlayacak. Bakanlık yetkilileri, "Analizler bilimsel prosedürlerine göre yürütülüyor, siyasi baskı veya ticari kaygı süreci etkilemeyecek" mesajını vererek şeffaflık sinyali gönderiyor. Sonuçlar önümüzdeki 72 saat içinde netleşmesi bekleniyor.