Graz’ın Kalbi Yenileniyor: Jakominiplatz’ta Kentsel Dönüşümün Yeni Aşaması Başlıyor

Graz — Avusturya'nın ikinci büyük şehri Graz'ın en yoğun kentsel düğümü Jakominiplatz, bugün başlayan aşamalı inşaat çalışmalarıyla tarihi dokusunu koruyarak iklim uyumlu bir meydana dönüştürülmeye başlandı. Graz Belediyesi ve Holding Graz imzalı "Jakominiplatz 2030" master planının ikinci aşaması, trafik akışının yeniden düzenlenmesi, bisiklet yollarının genişletilmesi ve yaklaşık 40 yeni ağacın dikilmesiyle meydanın beton yüzey oranını %15 azaltmayı hedefliyor.

Proje Kapsamı: 12 Milyon Euro Bütçe, 2028 Hedefli Tamamlanma

Belediye Meclisi'nde geçen yıl onaylanan ve Steiermark Eyalet Hükümeti ile ortak finanse edilen projenin bu aşması için 12 milyon Euro bütçe ayrıldı. Kaynakların %40'ı EU'nin "Urban Innovation Actions" fonundan karşılanıyor. Holding Graz Genel Müdürlüğü yaptığı açıklamada, çalışmaların geceleri ve hafta sonları yoğunlaşarak gündüz ticari faaliyetlere ve tramvay seferlerine minimum etki edecek şekilde planlandığını belirtti. Projenin tamamen bitiş tarihi 2028 baharı olarak öngörülüyor.

Trafikte Ne Değişecek? Tramvay Hattı Kaydırılıyor, Bisiklet Yolu Geliyor

En görünür değişiklik, mevcut tramvay hatlarının meydanın güney kenarından (Opernhaus yanından) kuzeydeki Radetzkystraße yönüne kaydırılmasıdır. Bu hamleyle meydan ortası tamamen araçsızlaştırılıp "Paylaşımlı Alan" (Shared Space) prensibine uygun bir yaya-bisiklet öncelikli bölgeye dönüştürülecek. Holding Graz verilerine göre günde 150 bini aşkın yolcu hareketi yaşanan düğümde, tramvay sefer süreleri hat optimizasyonu sayesinde %3-5 kısaltılmayı hedefleniyor. Yeni bisiklet yolu, Annenstraße'den Keplerstraße'ye kesintisiz bağlantı sağlayacak.

Tarihi Koruma ve Yeşil Alan Dengesi: 40 Yeni Ağaç, Mevcut 12 Ağaç Korundu

Projenin en tartışmalı noktası olan ağaç portföyünde, belediye yeşil alan müdürlüğü uzman raporlarına dayanarak mevcut 12 olgun ağacın (özellikle platan ve kestane türleri) kök havzası koruma sistemleriyle muhafaza edileceği, buna ek olarak iklim dayanıklı türlerden (özellikle zambak ağacı ve çam türleri) 40 yeni ağaç dikileceği kararlaştırıldı. Tarihi döşeme desenleri (köşe taşları ve granit plakalar) dökülüp numaralandırıldıktan sonra, yeni alt yapı (su, kanal, fiber optik) yerleştirilerek orijinal desenine sadık kalarak yeniden monte edilecek. Bu yöntem, Avusturya Anıt Koruma Dairesi (BDA) onayıyla uygulanıyor.

Esnaf Endişeleri ve Katılımcı Süreç

Kastner & Öhler ve Citypark alışveriş merkezleri yönetimleri ile çevre sokaklardaki esnaf federasyonu (WKO Steiermark), inşaat süresince müşteri kaybı ve lojistik zorluklar konusunda yazılı endişe bildirmişti. Belediye Başkanı Elke Kahr (KPÖ) başkanlığında kurulan "Jakominiplatz Koordinasyon Grubu", esnaf için teslimat saatlerini 06:00-10:00 aralığına kaydırma, geçici park alanları tahsisi ve inşaat gürültüsü izleme istasyonları kurma gibi tedbirler aldı. Ayrıca proje web sitesi üzerinden haftalık ilerleme haritası ve trafik yönlendirme haritaları şeffaf paylaşılıyor.

Şehir planlaması uzmanları, Jakominiplatz dönüşümünün Graz'ın 2040 iklim nötrlük hedefi için bir "test sahası" niteliğinde olduğunu, başarı durumunda Geidorf ve Lend mahallelerinde benzer "Süper Blok" modellerinin çoğaltılacağını öne sürüyor. Gelecek hafta Perşembe günü belediye meclisi inşaat şantiyesi yerinde toplantı yaparak ilk hafta değerlendirmesi yapacak.