Great Sea Interconnector: Türkiye ile kriz çözüm formülü masada, 26 Ekim hedefleniyor

Türkiye, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail'i birleştiren Great Sea Interconnector (GSI) elektrik kablosu projesinde aylardır süren Türkiye krizi, 26 Ekim'de çözüme kavuşturulması hedefleniyor. Atina ve Paris, Ankara'nın "önceden koordinasyon" şartını karşılayan ama hukuki pozisyonları koruyan bir "yaratıcı belirsizlik" formülünde uzlaştı.

"Yaratıcı belirsizlik" ve bildirim formülü

Fransız Nexans'ın yürüttüğü proje için geliştirilen formülün özü, deniz tabanında yapılacak faaliyetlerde Türkiye'nin "önceden bilgilendirilmesi" prensibine dayanıyor. Buna göre Nexans, kablo yerleştirme faaliyetlerinden önce Ankara'yı bilgilendirecek. Ankara bu bilgilendirmeyi bir nevi "izin" olarak okurken, Yunan-Fransız tarafı bu sürecin hukuki onay anlamına gelmediğini, sadece bir işbirliği prosedürü olduğunu savunuyor. Böylece taraflar resmi pozisyonlarından feragat etmeden projenin teknik engelleri aşılmaya çalışılıyor.

Ankara'nın cevabı sahada test edilecek

Formülün işlemesi için kritik nokta, bilgi akışına karşılık Ankara'dan gelecek tepki. Diplomaside "sessiz onay" veya "itiraz etmemesi" senaryosu kurgulanıyor; ancak resmi bir protokol, imza veya mutabakat metni gündemde değil. Sadece sahada uygulamanın, Türkiye'nin deniz hukuku ve kıta sökü hakları iddiaları çerçevesinde nasıl bir karşılık bulacağı 26 Ekim sonrası ortaya çıkacak.

Atina'da Fransa hayal kırıklığı ve güvenlik eksen kayması

Krizi çözmek için devreye giren Paris, son aylarda Türkiye ile savunma sanayii işbirliğini derinleştirerek stratejik dengeyi sarsıyor. Fransa Savunma Bakanı Sebastien Lecornu'nun Ankara ziyaretiyle imzalanan "Savunma İş Birliği Yol Haritası" ve Mayıs ayında Baykar ile SAFRAN arasında yapılan stratejik ortaklık, Yunan basınında "ihanet" ve "ağır darbe" olarak yorumlandı. Atina, Fransa'dan milyarlarca avroluk silah sistemi (Rafale, FDI fregatlar, Belhara) satın alarak Doğu Akdeniz'de bir denge kurmayı hedeflerken, Paris'in Ankara ile askerî-sanayi ittifakı kurması Yunan güvenlik doktrininde beklenmedik bir boşluk yarattı.