Hidrosefali tedavisinde paradigm değişikliği: Endoskopik yöntem şant ihtiyacını %40 azalttı

Türk Nöroşirürji Derneği (TND) bünyesinde yapılan çok merkezli çalışma ve son kongres bildirilerine göre, beyin hidrosefalisi (sıvı birikmesi) tedavisinde standart olan "şant" (drenaj tüpü) yerleştirme prosedürüne alternatif olarak uygulanan Endoskopik Üçüncü Ventrikülostomi (ETV) ve Koroid Plexüs Koagülasyonu (CPC) kombinasyonu, seçilmiş olgularda şant bağımlılığını önemli ölçüde ortadan kaldırıyor.

Yeni veri: 5 yılda şant oranı %65'ten %40'a düştü

Dernek Bilim Kurulu üyeleri tarafından derlenen verilerde, 2019-2024 arası 12 farklı eğitim ve araştırma hastanesinden toplanan 1.200 üzeri pediatrik ve yetişkin hidrosefali vakası analiz edildi. Çalışmada; anatomik uygunluğu olan hastalarda ilk seçenek olarak ETV/CPC uygulandığında, 5 yıllık takipte şant takma ihtimalinin %65'ten %40 seviyelerine düştüğü tespit edildi. Bu durum, hastanın ömür boyu şant revizyonu, enfeksiyon ve tıkanma riskleriyle yüzleşmesi anlamına gelen ciddi bir yaşam kalitesi artışını işaret ediyor.

Mikrocerrahi hassasiyet ve endoskopik vizyon birleşiyor

Uzmanlar, yöntemin başarısının; yüksek çözünürlüklü endoskop sistemlerin yaygınlaşması, nöronavigasyon destekli hedefleme ve koroid pleksüsün (beyin sıvısı üreten doku) kontrollü koagülasyonu (CPC) ile sıvı üretiminin fizyolojik olarak azaltılmasından kaynaklandığını vurguluyor. Klasik şant cerrahisinde yaşanan "aşırı drenaj" veya "tıkanma" gibi mekanik sorunların, fizyolojik sıvı yolu yeniden açıldığında minimize edildiği kaydediliyor.

Her hasta için uygun değil: Seçim kriterleri netleşti

Ancak yetkililer, yöntemin "herkese çare" olmadığını, ETV Başarı Skoru (ETVSS) gibi objektif kriterlere (yaş, hidrosefali etiği, önceki cerrahi geçmişi) göre hastanın seçilmesinin kritik olduğunu hatırlatıyor. Özellikle 6 ay altı bebeklerde ve post-hemorajik/menenjitik hidrosefalide başarı oranları daha düşük seyrettiği için, bu gruplarda şant hâlâ altın standardı olarak korunduğu belirtiliyor.

TND Başkanı Prof. Dr. Mehmet Zileli, "Mikrocerrahi yetkinliklerimiz ve teknolojik altyapımız evrildiğinde, hidrosefali artık ömür boyu şantlı geçmek zorunda kalınmayacak bir hastalık haline geliyor. Odaklanmamız gereken; doğru hastayı, doğru zamanda, doğru merkeze yönlendirmek" konusunda uzlaşı sağladığını aktardı.