Hollanda'da sigara vergisi kaçı 2,6 milyar euro: Sınır ötesi alım bütçeyi sarsıyor

Lahey — Hollanda Hazine'si, yurtdışından getirilen sigaralar dolayısıyla yılda 2,6 milyar euro vergi kaybı yaşıyor. Ekonomi İşleri ve İklim Bakanlığı'na bağlı Belastingdienst (Gelir İdaresi) verilerine göre, kayıp miktarı 2023'te 2,4 milyar euro seviyesinden 2024'te 2,6 milyar euro'ya çıktı.

Sorunun kaynağı, Hollanda ile komşu ülkeler arasındaki akçize vergisi farkı. Hollanda'da bir paket sigaranın fiyatı 2024 itibarıyla 9,50–10 euro bandında seyrederken, Belçika'da aynı paket 6,50–7 euro, Almanya'da ise 7,50–8 euro civarındadır. Bu 2,5–3 euro fark, sigara içenlerin sınır ötesi alım yapmasına veya kaçağın organize edilmesine zemin hazırlıyor.

Sınır ötesi alım miktarı artıyor

Belastingdienst'in 2024 yılı sonu raporuna göre, Hollandalı tüketicilerin yasal sınır içinde getirdiği sigara miktarı (kişisel kullanım kotası: 800 sigara/kişi) yılda 1,1 milyar pakete ulaştı. 2022'de bu rakam 950 milyon paketti. Kaçakçılık şebekeleri ise ayrı bir boyut: 2023'te 120 milyon paketlik organize kaçak sigara ele geçirildi; tahmini kayıp hacim bu şebekelerden 3 kat daha yüksek.

Vergi politikası tartışması yeniden alevlendi

VVD ve NSC koalisyon ortakları, akçize artırımlarının "gerçekçi bir tavan" bulmadığını, aksine kayıcı ekonomiyi beslediğini savunuyor. Gezondheidsfondsen (Sağlık Fonları) ittifakı ise fiyat artışlarının azaltıcı etkinin korunduğunu, kaçağın polis ve gümrük ile mücadele edilmesi gerektiğini öne sürüyor. Bakan Rob Jetten, "vergiyi kaçırmak suçtur, fiyat farkını dengelemek için AB seviyesinde harmonizasyon istiyoruz" dedi.

AB harmonizasyonu uzakta

Avrupa Komisyonu 2022'de akçize direktifini güncelleme teklifi sundu; minimum vergilerin kademeli artırılmasını öngörüyordu. Ancak Belçika ve Almanya gibi üretici üleler, kendi pazarlarını korumak adına direndi. Son toplantılarda 2028 öncesinde ortak bir taban fiyat konusunda uzlaşı beklenmiyor.

Uzmanlar, tek taraflı vergi artırımlarının Hollandalı tüketiciyi komşu ülkelere ittiğini, bu akımın durdurulması için ya AB geneli bir minimum fiyat ya da iç piyasa kontrollerinin şiddetlenmesi gerektiğini vurguluyor. Hazine bütçesi her yıl 2,6 milyar euro kaybederken, politika yapıcılar çözüm arayışında hâlâ "eşgüdümsüz" görünüyor.