İngiltere'de Banka Kârlarına 'Sıra Dışı' Vergi Çağrısı: 19 Milyar Sterlin Hedefi

Birleşik Krallık'ta bankacılık sektörünün rekor kârları üzerinden, yaşam maliyeti krizine çözüm üretmek amacıyla 19 milyar sterlinlik bir vergi fonu oluşturulması için baskı artıyor. HSBC'in yılın ikinci çeyreğinde 10,1 milyar dolar (yaklaşık 7,5 milyar sterlin) kâr elde etmesi, bankacılık sektörüne yönelik 'beklenmedik kâr vergisi' (windfall tax) tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Büyük Dörtlüden Gelen Rekor Kârlar

HSBC, NatWest, Barclays ve Lloyds gibi ülkenin en büyük dört bankası, yılın ilk altı ayında toplam 29,2 milyar sterlin kâr elde etti. HSBC'in bu dönemdeki kârı, yüksek faiz oranları ve zenginlik yönetimi hizmetlerinden gelen ücretlerle yıllık bazde %60 artış gösterdi. Banka yönetimi, bu güçlü sonuçların ardından yönetici primlerini artırma ve hisse geri alım programlarını yeniden başlatma planı üzerinde dururken, sivil toplum kuruluşları bu kârların bir kısmının kamu yararı için kullanılmasını savunuyor.

Hangi Harcamalar Karşılanabilir?

Kampanya grubu Positive Money tarafından yapılan analizlere göre, banka yöneticilerinin kârlarının yaklaşık yarısını (13,7 milyar sterlin) temettüler ve hisse geri alımları yoluyla hissedarlara aktardığı belirtiliyor. Önerilen yeni vergi düzenlemesi, İspanya'daki modelden esinlenerek 800 milyon sterlin üzerindeki gelirleri %38 oranında hedef alıyor. Bu vergiyle toplanacak 19 milyar sterlinin;

• Elektrik faturalarındaki KDV indirimi (850 milyon sterlin),
• Otobüs ücretlerindeki 2 sterlinlik üst sınır (500 milyon sterlin),
• Pub, kulüp ve müzik mekanları için iş yeri vergisi indirimi (100 milyon sterlin)

gibi maliyetleri 13 kattan fazla finanse edebileceği öngörülüyor.

Sivil Toplum ve Çevresel Eleştiriler

Trades Union Congress (TUC) Genel Sekreteri Paul Nowak, yüksek faizlerin halk için konut kredisi maliyetini artırırken bankalar için büyük bir kazanç kapısı açtığını vurguladı. Diğer yandan ActionAid UK, bankaların sadece ekonomik değil, çevresel sorumlulukları konusunda da hesap vermesi gerektiğini savunuyor. Kurum, HSBC'in 2021-2023 yılları arasında fosil yakıtlar ve endüstriyel tarım şirketlerine milyarlarca sterlinlik finansman sağladığını belirterek, "kirleten öder" prensibine dayalı bir vergiin uygulanmasını talep ediyor.