İZSU'nda deniz suyu arıtma ihalesi sona erdi: Talihsizlik mi, maliyet mi?

İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZSU Genel Müdürlüğü, kentin su temin güvenliğini sağlamak amacıyla gündeme getirdiği ve "hayati" olarak tanımlanan Deniz Suyu Arıtma Tesisi projesinin danışmanlık hizmeti ihalesini, geçerli teklif veren taraf çıkmaması sebebiyle iptal etti. Karar, İzmir'in en kritik su krizlerinden birini yaşadığı dönemde, projenin zaman çizelgesine gölge düşürdü.

Barajlar yüzde 10'un altına düştüğünde ihale iptal

İZSU'nun resmi internet sitesi ve Kamu İhale Kurumu (EKAP) üzerinden yapılan ilanda; proje için "Deniz Suyu Arıtma Tesisi Yapılabilirlik, Proje ve Danışmanlık Hizmetleri" kapsamında 15 Ağustos 2026 tarihli ihalenin, teklif aşamasında hiçbir firmanın geçerli teklif sunmaması sonucu sonuçlandırıldığı belirtildi. İhale iptali, Tahtalı, Balçova ve Göksu barajlarının doluluk oranlarının yılların en düşük seviyelerine, hatta bazı kaynaklarda %10'un altına düştüğü raporlanırken gündeme geldi.

Proje detayları ve hedeflenen kapasite

Çeşme yarımadası sahil şeridine (Güzelbahçe/Urla kıyısı) kurulması planlanan tesis, günde 100.000 metreküp su arıtma kapasitesine hedefleyen İzmir'in en büyük su diversifikasyon girişimi olarak tanımlanıyordu. Proje, ilk etapta karasal kaynaklara bağımlılığı azaltmayı, ikinci etapta ise kentleşen bölgelere (Çeşme, Urla, Güzelbahçe, Karaburun) direk temin sağlamayı amaçlıyordu. Danışmanlık ihalesi, projenin çevresel etki değerlendirimi (ÇED), temel proje ve ihale dosyalarının hazırlanmasını kapsıyordu.

Neden teklif verilmedi? Sektörden "maliyet ve risk" sinyalleri

İhalenin talipsiz kalması üzerine sektör temsilcileri ve mühendislik odaları, projenin doğasından kaynaklı teknik risklerin ve güncel ekonomik koşullardaki maliyet belirsizliğinin başlıca nedenler olduğunu işaret ediyor. Özellikle deniz suyu arıtma (RO - Reverse Osmosis) teknolojisinin yüksek enerji tüketimi, hurda su (salamura) bertarafının çevresel şartları ve TL bazlı ödeme taahhütleri karşısındaki döviz kuru riski, danışmanlık firmalarının el çekmesine neden olan faktörler arasında sayılıyor. İZSU yetkilileri, ihalenin yeniden düzenlenip en kısa sürede tekrar ilan edileceğini, bu sefer şartname kriterlerinin ve ödeme planlarının piyasa koşullarına göre revize edileceğini belirtti.

Alternatif senaryolar gündemde: Meles ve yeraltı suları

Deniz suyu projesinin gecikmesi durumunda İzmir'in "Plan B" seçenekleri de masaya yatırıldı. İZSU Genel Müdürlüğü, yakın dönemde Meles Barajı'nın kapasite artırımı, yeraltı su rezervlerinin (özellikle Bornova ve Menemen ovağı) acil kazı ve temin hatlarına entegre edilmesi çalışmalarını hızlandırdı. Bununla birlikte uzmanlar, bu kaynakların da kuraklık dönemlerinde sınırlı olduğunu, deniz suyu arıtmanın ise tek "sınırsız" kaynak olduğu vurgusunu yapıyor. Kentin 4,5 milyonluk nüfusunun yaz aylarına kadar güvenli su temini için, ihalenin yeniden yapılması ve ihale sonrası inşaat sürecinin (tahmini 18-24 ay) başlatılması kritiktir.