KOAH Uyarısı: 40 Yaş Üstünde Her 5 Kişiden Birinde; Nefes Darlığı Sinyali Veriyor

Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Lütfiye Kılıç, nefes darlığı şikâyetlerinin toplumda giderek yaygınlaştığına dikkat çekerek 40 yaş üzerindeki her 5 kişiden birinde KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) görüldüğünü belirtti. Kılıç, tütün kullanımı, hava kirliliği, sıcak hava dalgaları, hareketsiz yaşam ve obezitenin yanı sıra nüfusun yaşlanması ve ağır geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarının akciğerlerde bıraktığı hasarların bu artışın temel nedenleri arasında yer aldığını ifade etti.

Nefes darlığının kaynağı her zaman akciğer değildir

Doç. Dr. Kılıç, nefes darlığının yalnızca KOAH ve astım gibi kronik solunum yolu hastalıklarıyla sınırlı olmadığını vurguladı. Kalp ve damar hastalıkları, kansızlık, mide-bağırsak sorunları, diyabet, tiroit bozuklukları ile kronik stres ve panik atak gibi psikolojik etkenlerin de benzer şikâyetlere yol açabildiğini belirten uzman, uzun süren veya tekrarlayan nefes darlığında öncelikle temel nedenin tespit edilmesinin hayati önem taşıdığını kaydetti.

Korkuyla hareketten uzaklaşmak hastalığı büyütür

Kronik akciğer hastalarının nefes darlığı yaşama korkusuyla fiziksel aktivitelerini kısıtladığına dikkat çeken Kılıç, bu durumun zamanla kasların güçlenmesi, hatta basit aktivitelerde nefes darlığının erken başlaması sonucunda kendini besleyen bir kısır döngü oluşturduğunu açıkladı. Uzman, hastaların tamamen hareketsiz kalmak yerine, sağlık durumlarına göre planlanmış kontrollü egzersizlerin bu döngüyü kırmanın yolu olduğunu vurguladı.

Pulmoner rehabilitasyon: Sadece egzersizden öte kapsamlı bir program

Doç. Dr. Kılıç, kronik akciğer hastalarının günlük yaşamlarını sürdürebilmeleri için pulmoner rehabilitasyonun merkezi bir rol oynadığını anlattı. Programın doktor kontrolünde; hastaya özel fiziksel egzersizler, doğru nefes alma teknikleri, hastalık yönetimi eğitimi, gerektiğinde beslenme ve psikolojik desteği bir arada içeren çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Amaç, hastanın nefes almasını kolaylaştırmak, hareket kapasitesini artırmak ve oksijen kullanımını verimli hale getirerek bireyi günlük yaşama yeniden entegre etmektir.

Uygulama alanı KOAH ile sınırlı değil

Pulmoner rehabilitasyonun KOAH hastalarıyla sınırlı olmadığını ifade eden Kılıç; astım, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları, kistik fibrozis, göğüs duvarı ve nöromüsküler hastalıklar ile obeziteyle ilişkili akciğer hastalıklarında da uygulandığını sıraladı. Ayrıca akciğer nakli öncesi ve sonrası süreçte uygun hastalar için de program planlandığını, bu sürecin hastane yatarak, ayaktan veya evde koşullara göre sürdürülebileceğini aktardı.

Hastane başvurularını azaltır, yaşam kalitesini artırır

Programın hedeflerinden birinin hastanın kendi hastalığını yönetebilmesini sağlamak olduğunu kaydeden uzman, ilaç kullanım tekniklerinin düzeltilmesi, atak sıklğının ve dolayısıyla acil hastane başvurularının azalmasının sağlandığını belirtti. Doç. Dr. Kılıç, kronik akciğer hastalarının nefes darlığı korkusuyla hareketten tamamen uzaklaşmaması, egzersiz miktarı ve türünün ise mutlaka bir uzman tarafından belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak konuyu kapattı.