KÖİ projelerinde yerli mal kullanımı zorunlu hale getirildi: Yeni tebliğ Resmi Gazete'de

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan karar ile Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) yöntemiyle yürütülen projelerde yerli mal ve hizmet kullanımına getirilen yeni zorunluluklar yürürlüğe girdi. Düzenleme, kamu yatırımlarının dışa bağımlılığını azaltmak ve yerli sanayiyi tetiklemek amacıyla «Kamu-Özel İşbirliği Uygulama Tebliği»nde yapılmış değişikliklerle gerçekleştirildi.

Yeni hükme göre KÖİ kapsamında yapılacak yatırımlarda, ihale şartnamelerine minimum yerli katkı oranı konulması zorunlu hale getirildi. Bu oran; projenin niteliğine, sektöre ve kullanılan teknolojiye göre Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından belirlenerek ihale dosyasına işlenecek. Yerli mal ve hizmet sağlayıcı firmaların değerlendirilmesinde bu oran aranacak, sağlanamayan teklifler elenebilecek.

Sektörel farklılaşma ve uygulama takvimi

Başkanlık kaynaklarının aktardığına göre yerli katkı oranı tüm sektörler için tek bir rakam olarak belirlenmeyecek; enerji, ulaşım, sağlık ve altyapı gibi alt dallar için ayrı eşik değerler öngörülüyor. Özellikle yüksek teknoloji gerektiren alt yapı projelerinde, yerli ar-ge kapasitesinin kullanılması teşvik edilirken; standartlaştırılabilir alt yapı yatırımlarında oran daha üst seviyelere çekilecek.

Düzenleme, yayımlanma tarihi itibarıyla yeni başlayacak ihalelerde doğrudan uygulanacak; hali hazırda ihale süreci devam eden veya sözleşme imzalanmış projelerde ise revizyon sürecine tabi tutulabilecek. Strateji ve Bütçe Başkanlığı, ilave yönetmelik ve tebliğlerle sektörel kılavuzları önümüzdeki ay içinde açıklayacak.

Cari açığı daraltma hedefiyle stratejik hamle

Ekonomi yönetiminin «yerli ve milli» üretim stratejisinin bir uzantısı olarak okunan bu adım, cari açığın giderilmesinde ithal girdilerin yerliyle yerine konmasına yönelik politik iradeyi yansıtıyor. Kamu harcamalarının büyük kesimini oluşturan KÖİ yatırımlarında yerli mal şartı, ihracatçılığa geçiş yapmış yerli firmaların kamusal talep garantisi altına alınmasını da hedefliyor.

Uzmanlar, düzenlemenin başarı için ihale süreçlerindeki denetim mekanizmasının güçlendirilmesini ve yerli katkı oranı hesaplamasında standartlaştırılmış, şeffaf bir metodolojinin benimsenmesini gerektirdiğini vurguluyor.