Lavrov New York'ta Rubio ve El-Şeybani ile görüştü: Ukrayna, Suriye ve biyolojik iddialar gündemde

New York — Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 79. oturumunun yoğun diplomatik trafiği içinde Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, dün New York'ta hem ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio hem de Suriye'nin yeni yönetimi Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani ile ayrı ayrı kapalı kapılar görüşmeleri gerçekleştirdi. İki ayrı masanın odak noktası birbirinden farklı olsa da, Moskova'nın hem Batı ile gerginliğini yönetme hem de Ortadoğu'daki yeni dengelerde yer almaya çalışması ortak paydaydı.

Rubio ile masada: Ukrayna ateşkesinden biyolojik güvenliğe

Lavrov ve Rubio görüşmesi, Rusya-ABD ilişkilerinin "dondurulmuş" durumunda nadir görülen yüksek seviyeli bir temastı. Her iki taraf da görüşme sonrası yaptığı açıklamalarda "dürüst ve faydalı" diyalog vurgusu yapsa da, somut bir ilerleme kaydedilmediği anlaşıldı. Rusya, Ukrayna'da "kök nedenlerin" (NATO genişlemesi ve güvenlik mimarisi) çözülmeden kalıcı bir ateşkesin imkansız olduğunu tekrar etti. ABD ise Rusya'nın askeri operasyonunu durdurması ve uluslararası yasaya dönmesi şartını öne sürdü.

Göğüs gerginliğine neden olan diğer konu, Lavrov'un gündeme getirdiği "askeri biyolojik faaliyet" iddialarıydı. Rusya, Ukrayna topraklarında ABD finansmanlı laboratuvarlarda patojenlerle çalışıldığını savunan raporlarını tekrar masaya yatırdı. Washington bu iddiaları "bilimsiz propaganda" olarak reddederken, Lavrov konunun "Uluslararası Biyolojik Silahlar Sözleşmesi (BWC) çerçevesinde şeffaf bir araştırma" gerektirdiğini vurguladı. Diplometik gözlemciler, bu gündem öğesininRusya'nın küresel güneydeki itibarını pekiştirme ve Batı'yı savcı konumuna sokma stratejisi olduğunu değerlendiriyor.

El-Şeybani ile tarihsel ilk: Moskova-Damaskus hatları yeniden açılıyor mu?

Daha dikkat çeken ikinci masa, Suriye'nin Baas rejiminin yıkılmasından sonra Rus Dışişleri Bakanı ile bir Suriye dışişleri bakanı arasında gerçekleşen ilk resmi temas oldu. Lavrov, Rusya'nın "Suriye'nin birlik, egemenlik ve toprak bütünlüğü" politikasını sürdürdüğünü, ancak yeni yönetimle ilişkilerin "gerçeklikler ekseninde" şekilleneceğini belirtti. El-Şeybani ise Rusya'nın Suriye'deki askeri varlıkları (Tartus ve Humeyim üsleri) ve borç/ticaret dosyalarının gündemde olduğunu onayladı.

Kaynaklara göre görüşmede, Rusya'nın Suriye'deki askeri varlığını koruma karşılığında, yeni yönetimin meşruiyet arayışında Rusya'dan beklediği siyasi destek ve ekonomik yardımlar tartışıldı. Moskova için bu masaya oturmak, Ortadoğu'daki son stratejik kıyı emsallerini kaybetmeme ve İran ile Türkiye arasındaki dengeyi kurma çabası olarak okunuyor.

BM tribününden "çok kutupsal dünya" mesajı

Görüşmelerden önce Genel Kurul'da konuştuğu genel müzakere oturumunda Lavrov, Batı hegemoniyasını hedef alarak "Altın milyar" kavramını tekrar gündeme getirdi ve BM Güvenlik Konseyi reformunda Afrika, Latin Amerika ve Asya'daki gelişmekte olan ülselere daimi üyelik talep etti. Rusya Dışişleri Bakanı, "Tek kutup dünyanın sona erdiğini, çok kutupsal dünyanın ise geri dönüşsüz bir gerçeklik olduğunu" iddia ederek, küresel güney ülkelerinin desteğini kilitlemeye yönelik retoriğini sürdürdü.

New York'taki bu yoğun trafik, Rusya'nın izolasyonunu kırma çabasının sadece Batıyla değil, bölgesel güç dengeleri değişen Ortadoğu'ylaha da yürütüldüğünü gösteriyor. Lavrov'un elindeki kartlar sınırlı olsa da, diplomasi masasını terk etmemek, Moskova'nın şu anki en büyük stratejik hedeflerinden biri olarak öne çıkıyor.