Mao Zedong'un ölümünün 50. yılında Genç Çinliler 'Kırmızı Kitap'ı Neden Yeniden Açıyor?

Mao Zedong'un 9 Eylül 1976'da vefatının 50. yılında Çin'de genç nesil, kurucu liderin mirasına yönelik beklenmedik bir ilgi gösteriyor. TikTok'un Çin karşılığı Douyin ve Weibo gibi platformlarda Mao'nun konuşmalarının kesitleri, şiirleri ve "Kırmızı Kitap" olarak bilinen "Mao Zedong Sözleri" alıntıları son aylarda milyonlarca kez izlendi ve paylaşıldı.

Ekonomik baskı arka planda

Pekin Üniversitesi'nde Çin modern tarihini araştıran Prof. Dr. Wang Hui, gençlerin Mao'ya dönüşünün temelinde "istikrarsız bir gelecek algısı" olduğunu belirtiyor. "Gençlik işsizliği, konut fiyatları ve aşırı rekabet (içine döndükleri 'neijuan' kültürü) Mao döneminin eşitlikçi retoriğini ve 'halk için hizmet' vurgusunu yeniden cazip hale getiriyor," diye konuştu Wang.

Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre 16-24 yaş aralığında gençlik işsizliği 2024 yazında %17,1 seviyelerine çıktı. Bu rakam, 2023'teki rekor seviyelerden biraz gerilemese de, gençlerin gelecek beklentilerini yine de baskılıyor.

Sembolik bir sığınak

Şangay'da yaşayan 24 yaşındaki yazılımcı Li Wei (takma ad), Mao'nun 1957 tarihli Moskova konuşmasının bir kesitini paylaşan videonun altına şu yorumu bıraktı: "O dönemde en azından herkesin bir işi, bir evi ve onursuzluk duymadan yaşama hakkı vardı. Şimdi her şey para ile ölçülüyor." Benzer yorumlar binlerce beğeni toplarken, resmi medya bu trendi "nostalji" olarak tanımlamaktan ziyade "gençlerin mevcut sorunlara çözüm arayışı" çerçevesinde yorumluyor.

Resmi çizgi: "Bilimsel değerlendirme"

Çin Komünist Partisi 1981'de kabul ettiği "Tarih Kararnamesi"nde Mao'nun "büyük hatalar" yaptığı (Büyük İlerleme ve Kültür Devrimi) ama temel olarak "büyük bir Marksist" olduğunu kaydetmişti. Günümüzde resmi basın, gençlerin ilgisini "tarihsel bir figürün bilimsel ve nesnel değerlendirilmesi" yönünde yönlendirmeye çalışıyor. Halk Gazetesi'nin son haftaki editöryalinde "Mao Zedong Düşüncesi'nin çağdaş değeri" vurgusu yapılırken, Kültür Devrimi travmalarının tekrar gündeme gelmesine izin vermeyen bir denge aranıyor.

Uzmanlar, bu ilginin kalıcı bir siyasi harekete mi yoksa geçici bir duygusal çıkışa mı dönüşeceğinin, önümüzdeki yıllarda Çin ekonomisinin seyrine bağlı olacağını öngörüyor.