MGM Uyardı: Ekim'de Normalin Üstünde Sıcaklık, Bölgelere Isı Uyarısı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), 5 Ekim Pazartesi günü yaygın ilgi gören hava durumu tahminlerinde, Türkiye'nin geniş bölgelerinde Ekim normallerinin çok üzerinde seyredecek sıcaklıkların etkili olacağını belirtti. Uzmanlar, bu durumun kısır döngüdeki bir ani ısınma değil, iklim değişikliğinin somut bir göstergesi olan "geç sonbahar ısınmaları" trendinin bir parçası olduğunu vurguluyor.

Afrika kökenli hava kütlesi etkili oluyor

MGM kaynaklarından edinilen bilgilere göre, gün ortası itibarıyla Afrika kökenli sıcak ve kuru bir hava kütlesi Anadolu'ya doğru sevk ediliyor. Bu kütle, özellikle Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde gündüz sıcaklıklarının mevsim normallerine (1991-2020 ortalamaları) göre 6 ile 10 derece arasında yüksek seyretmesine neden oluyor. Batı Akdeniz ve Çukurova bölgesinde gölgede 35-38 dereceye kadar değerler ölçülmesi muhtemel olarak kaydediliyor.

Geceler de soğumuyor: "Tropikal gece" riski

Bu ısınmanın en dikkat çekici özelliği, gece sıcaklıklarının de düşmemesi. MGM verilerine göre özellikle sahil kentlerinde ve vadilerde minimum sıcaklıklar 20-22 derece bandında kalıyor. Bu durum meteorolojide "tropikal gece" olarak tanımlanıyor ve vücudun geceleri soğuyarak dinlenmesini engelliyor. Sağlık Bakanlığı ve Halk Sağlığı uzmanları; yaşlılar, kronik hastalar (kalp, hipertansiyon, diyabet) ve 0-5 yaş grubu çocuklar için gece dinlenmesinin bozulması, uykusuzluk ve sabah erken saatlerde ani kan basıncı değişimleri riski oluşturduğunu hatırlatıyor.

Yangın ve tarım uyarısı: Kuraklık derinleşiyor

Sıcaklığın kuru bir hava kütlesiyle gelmesi, relatif nemin ciddi oranda düşmesine (iç kısımlarda %20-30 altına) yol açıyor. Orman Genel Müdürlüğü verileriyle birlikte değerlendirildiğinde, marmara, ege ve akdeniz ormanlık alanlarında yangın tehlikesi "Çok Yüksek" (Kırmızı) ve "Yüksek" (Turuncu) seviyelerine çekiliyor. Tarımda ise ekim hazırlıkları yapan çiftçilerde toprağın aşırı kuruma riski, hasat sonrası kalıntı yakımının yangın başlangıcı olma ihtimali ve erken ekim yapılan ürünlerde çimlenme sorunları gündeme geliyor. Tarımsal kämpüsler, sulama planlamalarının bu hafta revize edilmesi gerektiğini bildiriyor.

Enerjide beklenen pik yük artışı

Ekim ayı genellikle ısınma-soğutma ihtiyacının minimum olduğu, bakım onarım yapıldığı bir dönemdir. Ancak bu anormal ısınma, konut ve ticari alanlarda klimatizasyon kullanımını yeniden zorunlu hale getiriyor. Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (EPİAŞ) verilerine göre geçen hafta sonuna göre bu hafta gün ortası tüketimde 1500-2000 MW civarında bir artış projeksiyonu yapılıyor. Şebeke operatörleri, özellikle akım değerlerinin yüksek olduğu saat dilimlerinde (13:00-16:00) yerel aşırı yükleme riskine karşı dikkatli olunduğunu açıklıyor.

Uzman: "Bu yeni normalimiz olabilir"

İklim bilimcileri, son 10 yılda Ekim aylarında kayıt edilen sıcaklık rekorlarının sayısal artışına dikkat çekiyor. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü uzmanları, Küresel ısınmanın jet akımını zayıflatarak blokajların daha sık ve uzun oluşuna neden olduğunu, bu da Afrika kökenli hava kütlelerinin kuzeye, bizim coğrafyamıza daha rahat ulaşmasını sağladığını açıklıyor. "Ekim ayı artık geçiş mevsimi değil, yazın uzantısı gibi davranıyor" tespiti, gelecek yıllar için su yönetimi ve şehir planlamasında paradigm değişikliği gerektiğini gösteriyor.

Hafta sonuna doğru ne bekleniyor?

MGM'nin 5 günlük tahmin grafiğinde, Cuma gününden itibaren kuzeyden gelecek bir soğuk hava kütlesiyle sıcaklıkların normal seviyelere çekilmesi öngörülüyor. Ancak bu geçiş sırasında, özellikle Marmara ve Karadeniz bölgelerinde güçlü rüzgarlı (40-60 km/sa) ve yer yer sağanak yağışlı bir hava olayının yaşanması muhtemel. Vatandaşlardan, MGM'nin resmi web sitesi ve "MeteoTürk" mobil uygulaması üzerinden il bazlı, saatselik güncel uyarı haritalarını takip etmeleri, dış mekan aktivitelerini (spor, yürüyüş, iş) gündüz ortası saatlerinde değil, erken sabah veya akşam üstü saatlerde planlamaları ricası yapılıyor.