Mona Keijzer 'Nederland met een Plan' Partisini Kurdu: CDA Geçmişi, Meclis Konumu ve 2027 Hedefleri

Mona Keijzer, Hollanda'nın Christen-Democratisch Appèl (CDA) partisiyle yollarını ayırdıktan sonra Eylül 2024'te kurduğu "Nederland met een Plan" (NmP) partisiyle Tweede Kamer (Meclis Alt Meclisi)'nde bağımsız bir grup olarak faaliyet göstermeye devam ediyor. Eski Ekonomik İşler ve İklim Devlet Sekreteri, kabinetten kovulmasının ardından CDA'dan istifa edip kendi partisini kurarak, ülkenin sağ-muhafazakar ekseninde yeni bir alternatif olma iddiasına girdi.

CDA'dan Ayrılış ve Parti Kuruluş Süreci

Keijzer'in siyasal kaderi Kasım 2023'te döndü. Başbakan Mark Rutte, sığınma kriziyle ilgili "biz onları hepsini alamayız" açıklaması ve bu konudaki tutarsızlıklar nedeniyle Keijzer'i devlet sekreterliği görevinden ayrıldı. Bu gelişme, CDA tabanı içinde de büyük yankı uyandırdı. Keijzer, partinin yeni yönetimiyle ideolojik derinleşen uçurumu (özellikle sığınma, azot politikası ve iklim hedefleri üzerinden) atlatamayarak Şubat 2024'te CDA'dan istifa etti ve bağımsız milletvekili olarak kaldı.

Yarı yıl süren hazırlık sürecinin ardından Eylül 2024'te resmi olarak kurulan NmP, "Pragmatik, direkt ve Nederlands" sloganıyla anıldığı gibi, bürokrasiyi azaltma, doğrudan demokrasi araçları (referandum) getirme ve "Hollanda öncelikli" bir yönetim anlayışı benimsediğini bildirdi.

Parti Programı: Beş Temel Direk

NmP'nin seçim manifestosu ve Meclis'teki önerge hareketleri beş ana başlıkta toplanıyor:

• Sığınma ve Migrasyon: Avrupa Birliği Dublin Yönetmeliği'ni askıya alma, sığınma başvurularını üçüncü ülkelerde değerlendirme ("Asielcentra buiten Nederland") ve aile birleştirmeyi kısıtlama.
• Azot ve Nitrojen Politikası: Boeren (çiftçiler) protestolarının sembolü haline gelen azot yasaklamalarını geri çekme, "buurtschap" (köy topluluğu) modeline dayalı bölgesel çözümler önerme.
• Satın Alma Gücü ve Vergi: Minimumloon (asgari ücret) artışlarına karşı çıkma, enerji vergilerini (ODE) kalıcı olarak indirme, mülkiyet transfer vergisini (overdrachtsbelasting) ilk ev sahipleri için sıfırlama.
• Doğrudan Demokrasi: Anayasa değişikliği yaparak bağlayıcı referandum ve vekil geri çağırma (recall) mekanizmaları getirme.
• Sağlık ve Bakım: Özel sigorta şirketlerinin rolünü küçültme, "buurtverpleging" (mahalle hemşireliği) modelini güçlendirme ve yaşlılık bakımını aile merkezli hale getirme.

Meclis'te Tek Kişilik Grup, Anketlerde "Kara At"

Tweede Kamer'de 150 koltuktan sadece Keijzer'in tek koltuğu bulunan NmP, parlamentarik prosedürlerde (spreuken, moties, wetgevingsoverleg) sesini duyurmakta zorlanıyor ancak medya exposición'su (medya görünürlüğü) yüksek. Keijzer, sığınma merkezleri ziyaretleri, boer protestolarına katılımları ve TV tartışmalarındaki sert diliyle bazen Partij voor de Vrijheid (PVV) ve BoerBurgerBeweging (BBB) seçmen tabanını hedef alıyor.

2026 ortasında yapılan anketlerde (I&O Research, Ipsos, Peil.nl) NmP, seçim barajı (yaklaşık %0.67) üzerinde seyir ederken, genellikle 1 ila 3 koltuk aralığında tahmin ediliyordu. Bu durum, partinin 2027 planlı genel seçimlerde (veya erken seçim durumunda) Meclis'e ikinci bir isimle girme ihtimalinin canlı tuttuğunu gösteriyor.

Koalisyon Mühendisliği ve 2027 Stratejisi

Mevcut Schoof Kabinesi (PVV, VVD, NSC, BBB) az çokluğuyla yönetimde. Keijzer, kabineye "destek veren opozisyon" rolünde yer alıyor; sığınma ve azot konularında kabineyi sağdan itirken, bütçe tartışmalarında bazı kesintilere karşı çıkıyor. Siyasi gözlemciler, Keijzer'in 2027 stratejisinin; PVV-BBB eksenine yakın durarak, CDA'nın solladığı boşluğu doldurmak ve olası bir sağ koalisyonda "kingmaker" (kral yapıcı) konumuna gelmek olduğunu öngörüyor.

Ancak partinin tek kişi etrafında döndüğü, yerel örgütlenmesinin (fracties) henüz zayıf olduğu ve Keijzer'in sağlık sorunları (2023'te geçirdiği beyin damar patlaması sonrası iyileşme süreci) gibi risk faktörleri de var. Keijzer, "Parti benimle başlar ama bende bitmez" diyerek ikinci kadro isimleri (lijsttrekkers) arayışının sürdüğünü belirtiyor.

Özetle: Hollanda Siyasetinde Yeni Bir Değişken

Mona Keijzer'in NmP'si, Hollandiya'nın parçalanan siyaset manzarasında; CDA'nın merkez sağ boşluğunu, PVV'nin radikal sağını ve BBB'nin kırsal tabanını birleştirme iddiasıyla hareket ediyor. 2027 seçimleri için anketlerdeki tek basamaklı koltuk tahminleri, partinin "hayati" bir eşiği aşup aşamayacağını belirleyecek en kritik test olacak. Şimdilik Keijzer, Meclis tribününden ve sokak protestolarından, tek adamına bir opozisyon lideri rolünü üstlenmeye devam ediyor.