Netanyahu Knesset'te Türkiye'yi 'stratejik aktör' olarak tanımladı: Normalleşme hızlanıyor

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, dün akşam Knesset Dışişleri ve Güvenlik Komitesi'nin kapalı oturumunda Türkiye ile ilişkilerde "kesin bir kırılma" noktasına ulaşıldığını belirtti. Başbakanlık Ofisi'nin dağıttığı resmi transkriptte, Netanyahu'nun Türkiye'yi sadece bir komşu değil, "Orta Doğu'nun yeni güvenlik mimarisi için vazgeçilmez stratejik bir aktör" olarak tanımladığı kaydedildi.

İnsani yardım koridoru operasyonel oldu

Netanyahu, açıklamasının en somut kısmında, Mersin limanından Gazze'ye giden insani yardım gemilerinin deniz yolu koridoru üzerinden geçtiği hafta içinde 14. seferini tamamladığını ve bu sürecin Türkiye Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ile İsrail İstihbarat Teşkilatı (Moşad) doğrudan koordinasyonunda yürüdüğünü ifade etti. Bu koridorun, Birleşmiş Milletler ve ABD denetiminde işlediğini, Hamas'ın müdahalesi dışında herhangi bir engelle karşılaşmadığını vurguladı.

Ticaret askısının kalkması gündemde

Başbakan, Mayıs 2024'ten beri yürürlükte olan karşılıklı ticaret kısıtlamalarının "teknik seviyelerde" çözüme kavuşturulduğunu, her iki ülkenin ticaret bakanlıklarının önümüzdeki hafta Ankara'da buluşarak tam normalleşme protokolünü imzalayacağını açıkladı. Netanyahu, "Türkiye pazarı İsrail teknolojisi ve tarımı için, İsrail pazarı da Türk inşaat ve lojistik sektörü için stratejik derinlik sağlıyor" diyerek ekonomik gerekçeyi öne çıkardı.

Erdoğan ile görüşme ihtimali güçlendi

Komite üyelerinin "Başkan Erdoğan ile iki taraflı görüşme takvimi var mı?" sorusuna Netanyahu, "Diplomatik kanallar açık, ortak bölgesel tehditler (İran eksenli militan gruplar ve nükleer program) karşısında üst düzey bir görüşteme ihtiyacı ortak irade" cevabını verdi. Bu ifade, BM Genel Kurulu marjında gerçekleşmeyen ama son haftalarda G20 veya ABD aracılığıyla planlanan bir zirve ihtimalini güçlendirdi.

Arka plan: Ekim 2023'ten bu yana daralan mesafe

İki ülke ilişkileri, 7 Ekim saldırısından sonra Erdoğan'ın "Hamas terör örgütü değil, muhafız bir hareket" tanımlaması ve Netanyahu'nun "Türkiye İsrail'e enerji kesemez" tepkisiyle donmuştu. Ancak son üç ayda; MİT-Moşad hattının canlı tutulması, ABD Dışişleri Bakanı Blinken'in her iki liderle de ayrı ayrı yaptığı "bölgesel güvenlik mimarisi" görüşmeleri ve Gazze sonrası yönetim planlarında Türkiye'ye atanan rol, buzları eritti. Netanyahu'nun dünkü itirafı, bu sürecin resmi ve üst düzey onayının nihai işareti olarak okunuyor.