NHTSA: Eski Far Standartları Yeni Teknolojilerin Yolunu Kesiyor

ABD Ulusal Otoyol Trafik Güvenliği Yönetimi (NHTSA), sürücüleri kör eden aşırı parlak far sorununda mevcut federal standartların (FMVSS 108) en büyük engel olduğunu resmi olarak kabul etti. Yönetim, güncel yönetmeliğin statik testlere dayandığını ve bu nedenle yolda giden diğer sürücüleri kör etmeden ışığı dinamik olarak şekillendiren "Uyarlanabilir Sürüş Işınları" (ADB) sistemlerinin yaygınlaşmasını engellediğini belirtti.

Avrupa standardı ABD'de neden yasak?

Matrix LED veya piksel far olarak da bilinen ADB teknolojisi, Avrupa ve Kanada pazarlarında yıllardır standart olarak sunuluyor. Bu sistemler, karşıdan gelen trafiği veya önündeki araçları kameralarla tespit edip sadece o bölgeyi karartırken, yolun geri kalanını tam parlaklıkta aydınlatıyor. Ancak ABD'deki FMVSS 108 standardı, far ışığının sabit, önceden belirlenmiş noktalarda belirli bir yoğunlukta olmasını zorunlu kılıyor. Bu "eski dünya" testi, sürekli değişen dinamik bir ışık desenini ölçemez.

NHTSA aslında Şubat 2022'de ADB'ye izin veren bir nihai kural yayımlamış olsa da, o kuralın getirdiği fotometrik test şartları (özellikle ışık geçiş kenarlarındaki keskinlik ve parlaklık sınırları) Avrupa'daki ECE R149 standardından çok daha katı olduğu için, otomotiv üreticileri hâlâ ABD modellerinde bu yazılımı aktif edemiyor. Kısaca: Yasal engel kalktı ama teknik şartlar imkansız hale getiriyor.

SUV ve kamyonet yükseklik sorunu büyütüyor

Sorun sadece teknolojik bir engelle sınırlı kalmıyor. Yolların SUV ve kamyonet sayısındaki artış, far montaj yüksekliklerini de yukarı taşıdı. Bu araçların standart halojen veya basit LED farları bile, daha alçak sedan sürücülerinin aynalarına doğrudan ışıyor. IIHS (Otoyol Güvenliği için Sigorta Enstitüsü) verilerine göre son yıllarda gece sürüşünde far körlüğü şikayetleri ciddi oranda arttı ve bu durum kazara ölüm riskini artıran bir faktör olarak raporlanıyor.

NHTSA yetkilileri, son yapılan toplantılarda ve kongreye sunulan raporlarda, mevcut standardın "güncellenmesi gerektiği" ve yeni bir kural yapma sürecinin (NPRM) başlatıldığı yönünde sinyaller verdi. Ancak bu sürecin federal yönetmelik makamları (OIRA) onayları dahil yıllar sürebileceği, üreticilerin ise bu arada çift stok (ABD ve dünya için ayrı far) maliyeti çektiği gerçeği de gündemde.

Özetle: Teknoloji hazır, ihtiyaç acil ama bürokratik test prosedürleri ABD sürücülerini hem daha kötü gören hem de diğerlerini kör eden bir sistemle baş başa bırakıyor. Yeni kural taslağının ne zaman kamuoyuna açılacağı henüz netleşmedi.