Özel okullarda kapanma ve birleşme dalgası: Son 3 yılda 1.200'ü aştı

Milli Eğitim Bakanlığınden edinilen veriler, özel eğitim kurumlarında yoğun bir kapanma ve birleşme sürecinin yaşandığını gösteriyor. 2022-2024 döneminde toplam 1.243 özel okul ya faaliyetini durdurdu ya da başka bir kurumla birleştirildi.

Bakanlık kaynaklarının paylaştığı rakamlara göre; 2022 yılında 312, 2023 yılında 428 ve 2024 yılının ilk altı ayında 503 özel okul kapanma veya birleşme kararı aldı. Bu süreçte en yoğun kayıp anaokullu ve ilkokul seviyesinde gerçekleşti.

Nedenler: Mali yük ve kayıt düşüşü

Özel okul sahipleri ve yöneticileri, kapanma kararlarının arkasında artan işletme maliyetleri ve öğrenci sayısındaki düşüş yattığını belirtiyor. Özel Okullar Derneği verilerine göre son beş yılda kişi başı eğitim masrafları enflasyona göre %200'in üzerinde arttıken, velilerin ödeyebileceği şartlı ücretler (okul ücreti) yasal çerçevede sınırlı tutuldu.

Bir diğer faktör de 2020 sonrası yaşanan demografik dalga. TÜİK verilerine göre 0-6 yaş grubu nüfusu 2017'de 7,8 milyon iken 2023'te 6,9 milyona düştü. Bu durum anaokulu ve ilkokul kademelerindeki kontenjan doldurma oranlarını %85'in altına çekti.

Veliler ve öğretmenler belirsiz kaldı

İstanbul'un Ümraniye ilçesinde Nisan ayında birleşme kararı alınan bir özel ilkokulun velisi Ayşe Kaya, "Ocak ayına kadar normal kayıt alıyorlardı, aniden birleşme haberi verdi. Çocuğumun kayıtlı olduğu okul kapanınca yakınlardaki diğer özel okullar da kontenjan dolu diyor" dedi.

Eğitim-Sen ve Özel Eğitim-İş sendikaları, sürecin öğretmen haklarını etkilediğini, kapanan okullarda görev yapan yüzlerce öğretmenin tazminat ve iş güvencesi sorunları yaşadığını aktarıyor.

Bakanlık: "Planlı birleşme süreci"

Milli Eğitim Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, kapanma ve birleşme kararlarının "eğitim kalitesini artırmak ve kaynakları verimli kullanmak amacıyla planlı bir şekilde yürütüldüğü", velilerin yönlendirilmesi için il millî eğitim müdürlüklerinin görevlendirildiği belirtildi. Bakanlık, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında yeni özel okul açılış başvurularının da değerlendirildiğini, ancak mevcut altyapı ve talep dengesine göre onay verileceğini kaydetti.