Palantir Avrupa Başkanı: "Yapay Zekada Gemiyi Kaçırıyoruz, İnternet Hatası Tekrarlanıyor"

Londra — Palantir Technologies'in Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) Bölge Genel Müdürü Louis Mosley, bu hafta Londrada düzenlenen "AI Summit London 2026" konferansında, Avrupa kıtasının yapay zeka yarışında ABD'ye karşı kritik bir gerileme yaşadığını, hatta 90'lı yıllarda internet devriminde yaşanan "gemiyi kaçırma" senaryosunun aynen tekrarlanmak üzere olduğunu uyardı. Mosley, "Avrupa, düzenlemeyi inovasyonun motoru sanıyor; oysa düzenleme, inovasyonun sonucunda gelir" diyerek, kıtanın mevcut yaklaşımlarını eleştirdi.

Yatırım Çatlağı 2026'da 5 Katına Çıktı

Mosley'nin konuşmasının en dikkat çekici kısmı, 2024-2026 dönemi için derlediği yatırım verileri oldu. Buna göre; ABD'de yapay zeka altyapısı (veri merkezleri, çip üretimi, model eğitimi) ve kurumsal uygulamalara yönelik özel sektör yatırımları 2026'da 420 milyar dolar seviyesini bulurken, Avrupa Birliği (İsviçre ve UK dahil) bu rakamda 85 milyar dolarda kaldı. Mosley, "Fark sadece para değil; hesaplama kapasitesi (compute) erişimidir. ABD'de bir başlangıç bugün haftalar içinde binlerce H100/B200 GPU'ya erişiyor; Avrupa'da aynı süreç ayları sürüyor" dedi. Bu veri, Dealroom ve Atomico'nun ortak raporuyla da doğrulandı.

AI Act: 'Dünya Standardı' mı, 'Korumacılık Duvarı' mı?

Avrupa Parlamento'nun geçen yıl nihai metinini onayladığı ve Ağustos 2026 itibarıyla tamamen yürürlüğe giren Yapay Zeka Yasası (AI Act), Mosley için tartışmanın odak noktası oldu. Yönetici, "Yüksek riskli" sınıflandırılan sistemler için getirilen uyum maliyetlerinin (conformity assessment), özellikle KOBİ'ler ve ölçeklenme aşamasındaki scale-up'ler için girdiği "idari engel" olduğunu savundu. "Almanya veya Fransa'da bir yapay zeka şirketi kurmak, Delaware'de kurmaktan 3-4 kat daha fazla hukuki danışmanlık maliyeti gerektiriyor. Bu, en hızlı hareket etmesi gereken ekipleri yavaşlatıyor," ifadelerini kullandı. Avrupa Komisyonu kaynakları ise yasayı "güven ve piyasa erişimi sağlamak için zorunlu bir çerçeve" olarak savunuyor.

Palantir'in Cevabı: AIP Bootcamp'ler ve Hükümet Ortaklıkları

Eleştirilerin ötesinde Mosley, şirketin kendi stratejisini de paylaştı. Palantir, son 18 ayda Avrupa'da (UK, Fransa, Almanya, Polonya) düzenlediği "AIP Bootcamp" etkinlikleriyle 300'ün üzerinde kurumsal ve kamu kurumunu, veri üzerinde büyük dil modelleri (LLM) çalıştırmaya yönelik pratik atölyelere getirdi. Mosley, "Müşterilerimiz bize 'nasıl düzenlenir' sormuyor, 'nasıl dağıtırım' soruyor. Biz de onlara 5 günde üretim ortamına giren use-case'ler sunuyoruz" dedi. Şirket, UK Savunma Bakanlığı ve Alman Bundeswehr ile imzaladığı yeni çerçeve sözleşmelerinin, bu "hız odaklı" yaklaşımın kanıtı olduğunu belirtti.

Ancak tüm analistler Mosley ile hemfikir değil. Brüksel tabanlı Bruegel düşünce tankının dijital ekonomi uzmanı Maria Demertzis, "Avrupa'nın zayıf yanı yatırım derinliği değil, parçalanmış tekil pazarıdır. AI Act aslında bu parçalanmayı kırmak için ortak bir dil yaratmayı hedefler" yorumunu yaparak, düzenlemenin uzun vadede tek pazar avantajı sağlayabileceğini öne sürdü. Mosley ise buna "Uzun vadede hepimiz ölürüz" diye yanıtlayarak, halihazırda kaybedilen zamanın geri getirilemeyeceğini vurguladı.