Rusya dizel ihracat yasağını kısmen kaldırdı: ABD ile görüşmeler sonucu karara imza atıldı

Rus Hükümeti, dün gece yayımladığı resmi kararnamesle dizel yakıt ihracatına getirilen geçici yasağın kısmen kaldırılığını duyurdu. Karar, son haftalarda ABD yetkilileriyle enerji güvenliği ve küresel piyasa dengesine dair yürütülen kapalı görüşmelerin ardından geldi. Hükümet basınından yapılan açıklamada, rafineri bakımlarının tamamlanması ve iç piyasa stoklarının konforlu seviyelere ulaştığı vurgulandı.

Yasak neden getirilişti, ne değişti?

Moskova, Eylül ayı ortalarında planlı bakımlar ve beklenmedik arızalar sonucu iç piyasada oluşan dizel açığını kapatmak amacıyla neredeyse tüm dış satışları durdurmuştu. Bu karara, Türkiye ve Avrupa Birliği dahil birçok ithalatçının alternatif arama krizine girmesiyle karşılanmıştı. Yeni kararnamenin eklerine göre; boru hatlarıyla yapılan ihracatlara ve rafineri sahiplerinin kendi tesisleri dışından almadıkları, kendi ürettikleri dizel miktarlarına yönelik sevkiyat serbest bırakıldı. Deniz yolu ile yapılan ticari satışlar ise henüz kotalarla sınırlandırılıyor.

Türkiye rafinerileri için soluk açtı

Türkiye'nin en büyük ham petrol ve ürün ithalatçılarından biri olan TÜPRAŞ ve STAR Rafinerisi yetkilileri, kararın operasyonel planlamada rahatlama sağlayacağını belirtti. Son dönemde Rusya kaynaklı dizel ithalatı neredeyse sıfıra inmiş, bu boşluk KAZAHKSTAN ve Hindistan kaynaklı akıtlarla doldurulmaya çalışılıyordu. Sektör temsilcileri, boru hattı (CPC ve Druzhba) kapalı sistem ihracatının açılmasıyla tedarik zincirindeki baskının azalacağını, fiyatlardaki risk priminin düşeceğini öngörüyor.

ABD ile "enerji diplomasisi" gündemde

Kararın arkasında yatan en kritik dinamik, Rusya ve ABD arasında son iki ayda hız kazanan "enerji istikrarı" diyalogları. Her iki taraf da resmi olarak "yaptırım" terminolojisinden kaçınsa da, Washington'un küresel enflasyon riskini yönetmek için Rusya'nın enerji arzını piyasada tutma isteği, Moskova'nın ise döviz girişini koruma ve rafineri yatırımlarını finanse etme ihtiyakı kesişti. Uzmanlar, bu adımın OPEC+ toplantılarından önce piyasaları test etmek amacıyla atılmış stratejik bir hamle olabileceğine işaret ediyor.