Sanchez İspanya'da erken seçim çağırdı: 29 Kasım'da sandık, konut protestoları tetikledi

Madrid — İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, cumartesi akşamı ulusa yaptığı sürpriz açıklamada, Meclis'i feshettiğini ve 29 Kasım 2026 Pazar günü erken genel seçimlerin yapılacağını duyurdu. Karar, son haftalarda Madrid, Barcelona, Valencia ve Balear Adaları'nda konut krizine, kira artışlarına ve turistik kiralamalara karşı binlercinin sokaklara döküldüğü dev protestolardan sonra geldi.

Sokak baskısı Meclis'i feshretti

Son ay boyunca "Yaşamak bir lüks değil, hak" sloganlarıyla büyüyen harekette, sadece kiracılar değil, genç meslektaşları ve emekli vatandaşlar da yer aldı. Cuma günü Madrid'de düzenlenen yürüyüşte polis kaynaklarına göre 150 binden fazla kişi bir araya gelmişti. Sanchez, televizyondan yayınlanan konuşmasında, "Demokrasinin sesini duymak için sandığa gitmek en sağlıklı yol" diyerek, normalde 2027 yazında biteceği dönemden yılı önce seçim çağrısını gerekçelendirdi.

Azınlık hükümetin zor dengesi bozuldu

Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) lideri Sanchez, Haziran 2023'ten beri Sumar koalisyonu ve Katalan/Bask milliyetçi partilerin dışarıdan desteğiyle azınlık hükümeti kuruyordu. Konut yasası tasarısının Meclis'te bloke edilmesi ve bütçe müzakerelerinin zorlaşması, hükümetin işleyişini felç etmiştı. Hükümetin en kritik müttefiki olan Catalan Cumhuriyetçi Sol (ERC) ve Junts, konut politikalarında yetersizlik iddiasiyle desteğini çekme tehdidinde bulunmuştu.

Muhalefet: "Kaçış", iktidar: "Demokrasi testi"

Halk Partisi (PP) Lideri Alberto Núñez Feijóo, kararı "başarısız bir yönetimden kaçış" olarak niteleyerek, "İspanya'ya istikrar ve uygun konut getireceğiz" dedi. Vox Lideri Santiago Abascal ise "Sanchez'in son çaresiz hamlesi" değerlendirmesi yaptı. Sumar Lideri Yolanda Díaz ise kampanya sürecinin "sosyal hakların, kira tetiklerinin ve yoksullukla mücadelenin" odağı olacağını vurguladı.

Resmi süreç ve anketler

Krallık Resmi Gazetesi (BOE)'nde yarın yayımlanacak fesih dekreleri ile seçim süreci resmileşecek. Seçim kampanyası 14 Kasım'ta başlayacak. Son CIS (Sociyolojik Araştırmalar Merkezi) anketine göre PP önde giderken, PSOE ile fark tek basamakta kalıyor; herhangi bir partinin tek başına çoğunluk yakalama ihtimali düşük görülüyor. Bu tablo, seçim sonrası yeni koalisyon müzakerelerinin zorlu olacağını işaret ediyor.