Şener Üşümezsoy Denizli için deprem uyarısı yaptı: 6,5-7 büyüklüğünde risk

ITÜ Maden Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü üyesi Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Ege Bölgesi'nin en kritik sismik boşluklarından biri olarak tanımlanan Denizli fay sisteminde, 6,5 ile 7,0 büyüklüğü arasında bir ana deprem ihtimalinin bilimsel olarak güçlü olduğunu kaydetti. Uzman, son açıklamalarında bu fay segmentinin son büyük kırılmasının 19. yüzyıla dayandığını, birikmiş tektonik gerilimin kritik eşiğe ulaştığını belirtti.

Üşümezsoy'un değerlendirmesinin dayanağı, Kandilli Rasathanesi tarihsel deprem kataloğu verileri ve modern GPS ölçümleriyle tespit edilen fay kayma hızlarıdır. Denizli fayı (veya Baklan-Acıpayam fay segmenti olarak da bilinen bu kuzey-güney yönlü normal fay), 1875 yılında meydana gelen ve şiddeti VII-VIII (MMI) mertebelerine ulaşan büyük depremden beri kırmızımsı bir sismik boşluk sergiliyor. Bölgedeki jeodezik ağlar, fay boyunca yılda 2-3 milimetre civarında bir birikim hızı göstererek, yaklaşık 150 yıldır serbest bırakılmamış enerjinin varlığını kanıtlıyor.

Bilim insanı, riskin sadece Denizli kent merkezini değil, fay hattı üzerinde yer alan Baklan, Çivril, Acıpayam ve çevre köylerini de kapsadığını vurguladı. "Adresi belli bir faydır, zamanı belli değildir" ifadesiyle deterministik tahmin yapılamayacağını hatırlatan Üşümezsoy, senaryonun bilim kurgu olmadığını, ise jeolojik bir gerçeği yansıttığını ifade etti. 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası Anadolu plakasındaki gerilim yeniden dağıldığı için, Ege uzatma bölgesindeki fayların tetiklenme riskisinin arttığına dikkat çekti.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Kandilli Rasathanesi resmi açıklamalarında, Türkiye'nin deprem risk haritalarında Denizli'nin 1. derece deprem zonunda yer aldığını, ancak depremlerin "zaman, yer ve büyüklük" üçlüsünün kesin olarak öngörülemediğini her fırsatta tekrarlıyor. Kurumlar, riskin yönetilebildiğini, binası dayanıklı olmayan yapı stokunun yenilenmesinin ve kent planlamasının fay kenar şeridi düzenlemelerine uygun yapılmasıyla zararın minimize edilebileceğini savunuyor.

Valilik ve belediyelerden gelen son bilgilere göre, bölgede fay kenar şeridi çalışmaları hızlandırıldı; riskli binaların tespiti için tarama programları yürütülüyor. Uzmanlar, vatandaşların "deprem çantası" hazırlıklı olmanın yanında, içerdikleri binaların deprem yönetmeliklerine uygunluğunu sorgulamalarını ve toplanma alanlarını bilmelerini öneriyor. Üşümezsoy, "Bilim uyarıyor, idarelem önlem almalı" diyerek, bilimsel verinin politika ve planlamaya dönüştürülmesinin hayati önemini vurguladı.