Şengen'de Giriş-Çıkış Sistemi tam devreye girdi: Yolculara '3 saat önce havalimanında olun' uyarısı

Avrupa Birliği (AB) sınır güvenliğini dijitalleştirmek amacıyla hayata geçirdiği Giriş-Çıkış Sistemi (EES), geçici uygulama esnekliğinin sona ermesiyle birlikte Şengen alanı sınır kapılarında tam kapasiteyle işlemeye başladı. AB Komisyonu ve üye ülke yetkililerinin yaptığı açıklamalara göre, sistemin tam entegrasyonu artık yolcular için "isteğe bağlı" bir sürecden çıkıp zorunlu bir prosedüre dönüştü.

Havalimanlarında 3 saat kuralı neden getirildi?

Yeni sistemde pasaport mühürlemesi yerini parmak izi ve yüz tarama gibi biyometrik veri kayıtlarına bırakıyor. Bu işlem, özellikle vize şartlı ülke vatandaşları ve vizesiz seyahat eden üçüncü ülke vatandaşları için giriş noktasında ek bir süre gerektiriyor. Havalimanı otoriteleri ve havayolu şirketleri, olası yoğunlukları öngörerek uluslararası uçuşlardan en az 3 saat önce terminallerde bulunma çağrısı yaptı. Otoriteler, sistemin alışma sürecinde yaşanabilecek teknik aksaklıkların ve işlem süresinin uzamasının kontrol noktalarında kuyruklar oluşturabileceğini vurguluyor.

EES neyi değiştiriyor, kimleri etkiliyor?

Sistem, Şengen vizesi olan veya vizesiz seyahat hakkı olan üçüncü ülke uyruklularının (Türkiye vatandaşları dahil) giriş-çıkışlarını merkezi bir veri tabanında dijital olarak kaydediyor. Bu sayede 180 günlük dönem içinde 90 günlük kalma süresinin aşılıp aşılmadığı anlık kontrol edilebiliyor. Eski sistemdeki kağıt mühürleme süreci tarihe karışırken, geçersiz veya süresi dolmuş vize tespitleri artık saniyelerde yapılabiliyor. Ayrıca sistem, "yüzsüz" geçiş girişimlerini ve kimlik hilelerini engellemek için canlılık testi (liveness detection) gibi gelişmiş doğrulama yöntemlerini de barındırıyor.

Uygulama alanında neler bekleniyor?

AB'nin सीमा ve Sahil Koruma Ajansı (Frontex) verilerine göre, Sistem ilk tam sezonda (yaz turizmi dönemi) yoğunluk testine girmişti; şimdi ise kış ve ilkbahar dönemlerinde de standart prosedür haline geliyor. Uzmanlar, sık seyahat edenlerin "Kayıtlı Yolcu Programı" (RTP) gibi hızlı geçiş kanallarına başvurmasının süreci kısaltabileceğini, ancak bu programların her üye ülke havalimanında standart olmadığını hatırlatıyor. Yolculara, pasaportlarının bozuk, hasarlı veya biyometrik çipi olmayan (eski tip) olmamasına dikkat etmeleri, vize belgelerinin yanlarında bulundurulması ve olası bekleme sürelerine tahammül gösterilmesi öneriliyor.