Şeytan Punasının Evlere Sonbahar İşgali: Uzman Uyardı "Ezmeyin, Berbat Kokar"

Sonbahar soğuğu yerleşirken evlerimizde yıllık bir misafir daha kapıyı çalıyor: Halyomorpha halys, yani yaygın adıyla "şeytan punaises". Fransa'da Pyrénées-Orientales'dan Alsace'ye, Essonne'dan Aude'ye kadar uzanan şikayetler, bu invazif türün bu yıl özellikle yoğun olduğunu gösteriyor. Montpellier Inrae Entomologu Jean-Claude Streito, Midi Libre'a "Bu bir işgal" diyerek durumu özetledi.

Neden Sonbaharda Evlere Girerler?

Pascal ve Marguerite çifti 5 yıldır bu mücadeleyi veriyor. "Mutfak tülperinde 20'şer tane buluyoruz, indirip kaldırıyoruz, yarın yine orada" diyorlar. Streito'nun açıklamasına göre bu böcekler kışını geçirmek için kurak ve ılık bir yer arıyor; bu dönemde beslenmiyorlar, sadece hibernasyona giriyorlar. İlkbahar geldiğinde dışarı çıkıp yumurtlama yapıyorlar. Bazı evler neden daha çok tercih ediliyor henüz bilimsel olarak netleşse de, moustiquaire (sinek teli) açıklıklarından "dört beşli gruplar" halde içeri süzülüyorlar.

İki Tür Nasıl Ayırt Edilir? Karıştırma Riski Yüksek

Uzmanın Inrae'ye gelen bildirimlerin %50'si aslında "şeytan punaises" değil, Leptoglossus occidentalis (Amerikan çam punaises'i) olduğunu belirtiyor. İkisi de evlere girse de farkları büyüktür: Şeytan punaises gri, toparlanmış ve kısırgağı gibidir; çam punaises'i ise çok daha ince, uzun bacaklı ve arka bacakları "yapraklı" genişleşmelidir. Çam punaises'i esasen çam ağaçlarıyla ilgilenir, zirai hasar vermez; ama şeytan punaises elması, armudu, kiviyi, fındığı ve hatta domatesi batırıyor. Pascal "Bahçedeki domatesleri tek tek delip boğuyorlardı" diyor.

Mücadele: Samurai Arısı Beklentisi ve Evde Ne Yapmalı?

Doğal düşmanı olmayan bu türün nüfusu doğal yollarla kontrol altına alınamıyor. Inrae, Asya kökenli bir parazitoid arı türü olan "Samurai Arısı"nı (Trissolcus japonicus) biyolojik mücadele için test ediyor ama Streito "Etkin olması için yıllar gerekecek" diyorum. Evde ise basit ama etkili bir yöntem var: Az sayıdaysa dışarı atın. Çoklarsa elektrikli süpürge kullanın; böylece tehdit altındayken saldıkları o berbat kokulu savunma sıvısını yayma şansları kalmaz. Ezmek ise "kendinizi cezalandırmak" demek; kokunuz günlerce gitmez.