Sosyal medyadaki '80'ler fotoğrafı' trendi: Biyometrik verileriniz tehlikede, uzman uyardı

Sosyal medya platformlarında son günlerde viral hale gelen ve kullanıcıların yüz fotoğraflarını 80'ler estetiğinde 'vintage' portreye dönüştüren yapay zeka uygulamaları, siber güvenlik uzmanları tarafından ciddi bir veri güvenliği riski olarak değerlendiriliyor. Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bu trendin arkasında yatan asıl tehlikenin, kullanıcıların yüz geometrisi, iris detayları ve cilt dokusu gibi biyometrik verilerin onaysız işlenmesi ve saklanması olduğunu vurguladı.

Eğlence maskesi altında veri toplama

Prof. Dr. Kırık, bu tür uygulamaların çoğunun sunucuların hangi ülke yasalarına tabi olduğunu, verilerin ne kadar süre saklandığını ve üçüncü taraflarla paylaşıp paylaşılmadığını şeffaf belirtmediğini kaydetti. "Kullanıcı 'eğlenceli bir filtre' derken, aslında en hassas kimlik doğrulama anahtarı olan yüz verisini, KVKK veya GDPR gibi koruma çerçevesi dışında kalabilen bir yapay zeka modeline eğitim verisi olarak sunuyor," diye konuştu.

Derin sahte (Deepfake) ve kimlik hırsızlığı riski

Uzmanlar, elde edilen yüksek çözünürlüklü yüz verilerinin, bankacılık sistemlerinde kullanılan 'liveness detection' (canlılık testi) mekanizmaları atlatılarak sahte kimlik işlemlerinde, video konferanslarda yüz değiştirme (face-swap) dolandırıcılığında ve hedefli siber saldırılarda (spear phishing) kullanılabileceğini öne sürüyor. Bir kez yaygınlaşıp modelleri eğitilen bir yüz verisinin, kullanıcı tarafından silinmesi neredeyse imkansız hale geliyor.

Korunmak için ne yapılmalı?

Prof. Dr. Kırık, vatandaşların bu riski minimize etmek için şu önlemleri almasını önerdi:

• Yüz verisi isteyen trend uygulamalara katılmaktan kaçının.
• Uygulama izinlerinde "Kamera", "Fotoğraflar" ve "Biyometrik Veriler" erişimlerini gereksizse kapatın.
• Kullanılmış olabilecek uygulamaların gizlilik politikalarını inceleyip, veri silme talebi (KVKK Madde 11/11) gönderin.
• İki faktörlü kimlik doğrulamada (2FA) SMS yerine authenticator uygulamaları veya donanım anahtarları (FIDO2) tercih edin.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) yetkilileri, yurtdışı merkezli bu tür uygulamaların denetlenmesindeki zorlukları kabul ederek, vatandaşların bilinçli tüketici olmasının tek etkin koruma yöntemi olduğunu aktarıyor.