SpaceX Starship tarihi başardı: 14. denemede yörüngeye oturdu

Starbase, Texas — SpaceX, geliştirmiş olduğu Starship sistemiyle 28 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirdiği 14. entegre uçuş testinde, araçın üst seviyesi olan Ship'in başarıyla Dünya yörüngesine yerleştirildiğini onayladı. Uçuş, sistemin tam yeniden kullanılabilir olma vizyonu ve NASA'nın Artemis Ay programı için gereken yörüngeyiçi yakıt transferi yeteneği açısından bir dönüm noktası olarak kaydedildi.

Super Heavy'nin 'Mechazilla' yakalama denemesi de gerçekleşti

Boca Chica'daki Starbase tesislerinden yerel saat 07:00 sıralarında fırlatılan devasa roket, 33 Raptor motoruyla yörüngeye doğru yola çıktı. İlk seviye propulsiyonu sağlayan Super Heavy booster, ayrılma manevrasından sonra dönüş yoluna girdi ve fırlatma kulesindeki 'Mechazilla' (Mechazilla) adlı kule kol sistemi tarafından havada yakalanarak tam geri kazanıma kavuşturuldu. Bu manevra, Ocak 2025'teki 7. uçuşta ilk kez başarıldıktan sonra rutinleşen, ancak her seferinde mühendislik hassasiyeti gerektiren bir işlemdir.

Yörüngeye giriş ve denizine iniş

Üst seviye Ship (S29 numaralı prototip), yörüngeye giriş yakıtmasını (orbital insertion burn) başarıyla tamamlayarak, yerden yaklaşık 250 kilometre irtifada, 51.6 derece eğimli düşük Dünya yörüngesinde (LEO) kararlı bir hale girdi. SpaceX misyon kontrol merkezi, aracın yörünge parametrelerinin hedeflenen aralıklarda olduğunu doğruladı. Araç, yörüngede birkaç saat kalıp sistem testleri (kapı açılımı, Starlink v2 simülatörü dağıtımı denemesi, yörüngeyiçi yenilenebilir motor ateşlemesi) gerçekleştirdikten sonra, Hint Okyanusu'nda kontrollü bir su inişi (splashdown) ile uçuşu tamamladı.

Geçmiş hataların üstesinden gelindi

Program, 2023'teki ilk iki denemede (IFT-1, IFT-2) patlamalar, 2024'teki IFT-3 ve IFT-4'te ise yörünge hızı yakalansa da yeniden girişte (reentry) ısıl koruma kachelерinin (heat shield tiles) hasar görmesi ve kontrollü iniş sağlanamamasıyla sonuçlanmıştı. 2025 boyunca yapılan IFT-5 ile IFT-13 numaralı uçuşlarda ise hem booster yakalama hem de Ship'in kontrollü inişi sorunsuzlaştırılmış, ancak 'yörüngeye yerleştirme ve orada kalma' hedefi bu uçuşa kadar ertelemiştirdi. 14. uçuş, hem yörüngeye girme hem de orada operasyonel yetenek sergileme başarıyı bir arada taşıyan ilk misyon oldu.

Artemis ve Mars vizyonu için ne anlama geliyor?

NASA, 2026 sonu hedeflenen Artemis III misyonu için Ay'a iniş modülü (HLS) sağlamak üzere SpaceX ile 2,89 milyar dolarlık sözleşme imzalamıştı. Bu sözleşmenin en kritik şartı, Starship'in yörüngeye girebilecek kapasitede olması ve yörüngeyiçi yakıt doldurma (orbital refueling) yeteneğini kanıtlamasıydı. Bugünkü başarı, NASA'nın Ay programı takvimine güven vermesi ve 2028-2029 hedefleri için yörüngeyiçi tanker uçuşlarının planlanmasını hızlandırması bekleniyor. Elon Musk, uçuş sonrası yaptığı kısa açıklamada "Yörünge artık bir hedef değil, bir iş istasyonu" ifadesini kullanarak Mars kolonizasyon zaman çizelgesinin de ivme kazanacağını sinyallerdi.